Ο περί Συμβάσεων Νόμος
Αποζημίωση για παράβαση σύμβασης η οποία διαλαμβάνει ποινική ρήτρα
Πρωτογενής πηγή · 2026-09-17
▶Εμφάνιση περίληψηςΑπόκρυψη περίληψης
Εν συντομία
Όταν δύο πλευρές υπογράφουν μια συμφωνία (συμβόλαιο), είναι συχνό φαινόμενο να περιλαμβάνουν έναν όρο που προβλέπει την καταβολή ενός συγκεκριμένου χρηματικού ποσού σε περίπτωση που κάποιος παραβιάσει τη συμφωνία. Αυτός ο όρος ονομάζεται «ποινική ρήτρα». Επίσης, ειδικές ρυθμίσεις ισχύουν όταν κάποιος υπογράφει εγγυήσεις ή έγγραφα ασφάλειας προς την Κυβέρνηση για την εκτέλεση δημόσιων καθηκόντων.
Τι ορίζει ο νόμος
- Ποινική ρήτρα και αποζημιώσεις: Αν υπάρξει παράβαση της σύμβασης, η πλευρά που δεν φταίει δικαιούται να λάβει μια «εύλογη αποζημίωση». Το ποσό αυτό δεν μπορεί να ξεπερνά το όριο που είχε συμφωνηθεί αρχικά στο συμβόλαιο ως ποινική ρήτρα. Η αποζημίωση αυτή παραχωρείται ακόμη και αν δεν αποδειχθεί ότι υπήρξε πραγματική ζημιά ή απώλεια από την παράβαση.
- Αυξημένος τόκος: Αν στο συμβόλαιο υπάρχει όρος για καταβολή αυξημένου τόκου σε περίπτωση καθυστέρησης (υπερημερίας), αυτός ο όρος μπορεί να θεωρηθεί νομικά ως ποινική ρήτρα.
- Εγγυήσεις προς το Δημόσιο: Αν κάποιος υπογράψει εγγυητικό γραμμάτιο ή άλλο παρόμοιο έγγραφο ασφάλειας προς την Κυβέρνηση της Κυπριακής Δημοκρατίας (ή βάσει κάποιου Νόμου) για την εκτέλεση δημόσιου καθήκοντος ή έργου κοινού ενδιαφέροντος, σε περίπτωση παράβασης υποχρεούται να πληρώσει ολόκληρο το ποσό που αναγράφεται στο έγγραφο. Διευκρινίζεται, ωστόσο, ότι μια απλή σύμβαση με την Κυβέρνηση δεν σημαίνει αυτόματα ότι αφορά δημόσιο καθήκον ή πράξη κοινού ενδιαφέροντος.
Στην πράξη
- Προστασία χωρίς την ανάγκη απόδειξης ζημιάς: Αν το συμβόλαιό σας περιλαμβάνει ποινική ρήτρα και η άλλη πλευρά το παραβιάσει, δικαιούστε αποζημίωση χωρίς να χρειάζεται να αποδείξετε στο δικαστήριο ότι υποστήκατε συγκεκριμένη οικονομική ζημιά.
- Όριο στην αποζημίωση: Το ποσό που θα λάβετε ως αποζημίωση θα είναι αυτό που το δικαστήριο κρίνει ως «εύλογο» (λογικό), με ανώτατο όριο το ποσό που είχατε συμφωνήσει γραπτώς στο συμβόλαιο. Δεν μπορείτε να ζητήσετε περισσότερα από όσα προνοεί η ρήτρα.
- Προσοχή στις εγγυήσεις προς το κράτος: Αν εγγυηθείτε γραπτώς για την εκτέλεση ενός δημόσιου έργου ή καθήκοντος και οι όροι παραβιαστούν, θα κληθείτε να πληρώσετε ολόκληρο το ποσό της εγγύησης, χωρίς τη δυνατότητα να διεκδικήσετε μείωσή του ως «υπερβολικού».
▶Εμφάνιση πλήρους κειμένουΑπόκρυψη πλήρους κειμένου
1. Αν στη σύμβαση διαλαμβάνεται όρος ως προς το ποσό το οποίο πρέπει να καταβληθεί σε περίπτωση παράβασης αυτής ή ποινική ρήτρα, σε περίπτωση παράβασης της σύμβασης από τον ένα από τους συμβαλλόμενους, ο άλλος δικαιούται, και αν ακόμη δεν αποδειχτεί ότι υπέστη από την παράβαση πραγματική ζημιά ή απώλεια, να λάβει από τον υπαίτιο εύλογη αποζημίωση που δεν υπερβαίνει το ποσό που ορίστηκε κατά τον πιο πάνω τρόπο, ή ανάλογα με την περίπτωση, την ποινική ρήτρα. Ρήτρα για καταβολή αυξημένου τόκου από την υπερημερία, δύναται να θεωρηθεί ως ποινική ρήτρα.
2. Το πρόσωπο το οποίο συνομολογεί εγγυητικό γραμμάτιο, προσωπική υποχρέωση ή άλλο έγγραφο της ίδιας φύσης, ή δυνάμει των διατάξεων οποιουδήποτε Νόμου ή κατ’ εντολή της Κυβέρνησης της Κυπριακής Δημοκρατίας, παρέχει έγγραφο ασφάλειας για την εκτέλεση δημόσιου καθήκοντος ή πράξης κοινού ενδιαφέροντος, υποχρεούται σε περίπτωση παράβασης του όρου οποιουδήποτε τέτοιου εγγράφου, να καταβάλει ολόκληρο το ποσό που αναφέρεται σε αυτό: Νοείται ότι η σύναψη σύμβασης με την Κυβέρνηση δεν συνεπάγεται κατ’ ανάγκη την ανάληψη δημόσιου καθήκοντος ή την υπόσχεση προς τέλεση πράξης κοινού ενδιαφέροντος.
Οι πληροφορίες έχουν ενημερωτικό χαρακτήρα και δεν αποτελούν νομική συμβουλή. Ελέγχετε την πρωτογενή πηγή και απευθυνθείτε σε δικηγόρο εάν χρειάζεται.