Ο περί Φορολογίας του Εισοδήματος Νόμος του 2002
Παρακαρατηθείς φόρος επί πληρωμών σε μη συνεργάσιμες δικαιοδοσίες
Τροποποιήσεις: 47(I)/2025
Πρωτογενής πηγή · 2026-09-17
▶Εμφάνιση περίληψηςΑπόκρυψη περίληψης
Εν συντομία
Όταν εταιρείες στην Κύπρο πραγματοποιούν πληρωμές που αφορούν δικαιώματα πνευματικής ιδιοκτησίας (όπως royalties, εμπορικά σήματα, πατέντες ή σχέδια) προς ξένες εταιρείες, προκύπτει το ζήτημα της φορολόγησης αυτών των ποσών. Το πρόβλημα εντείνεται όταν οι λήπτριες εταιρείες εδρεύουν σε χώρες ή περιοχές που θεωρούνται «μη συνεργάσιμες» για φορολογικούς σκοπούς (συχνά αναφερόμενες ως φορολογικοί παράδεισοι), καθώς αυτό μπορεί να χρησιμοποιηθεί για τη μεταφορά κερδών χωρίς φορολογία.
Τι ορίζει ο νόμος
Ο νόμος προβλέπει την επιβολή φόρου με συντελεστή 10% (παρακράτηση στην πηγή) πάνω στο ακαθάριστο ποσό των δικαιωμάτων πνευματικής ιδιοκτησίας ή άλλων παρόμοιων εισοδημάτων που πηγάζουν από την Κύπρο, υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις:
- Πού εφαρμόζεται: Ισχύει για πληρωμές προς εταιρείες που δεν είναι φορολογικοί κάτοικοι Κύπρου, αλλά είναι κάτοικοι ή έχουν συσταθεί σε δικαιοδοσία που περιλαμβάνεται στη λίστα των μη συνεργάσιμων φορολογικά χωρών.
- Πότε εφαρμόζεται (Σχέση Σύνδεσης): Η παρακράτηση επιβάλλεται μόνο εάν υπάρχει σχέση ελέγχου μεταξύ της κυπριακής εταιρείας που πληρώνει και της ξένης εταιρείας που εισπράττει. Αυτό συμβαίνει όταν η μία συμμετέχει στην άλλη (ή ένα τρίτο πρόσωπο συμμετέχει και στις δύο) με ποσοστό άνω του 50% στα δικαιώματα ψήφου, στο κεφάλαιο ή στο δικαίωμα λήψης κερδών.
- Πότε ΔΕΝ εφαρμόζεται:
- Όταν η πληρωμή γίνεται από φυσικό πρόσωπο (ιδιώτη) και όχι από .
- Όταν για τις συγκεκριμένες δαπάνες έχει ήδη γίνει παρακράτηση φόρου με βάση άλλο άρθρο του νόμου (άρθρο 21).
- Κανόνας κατά των καταχρήσεων: Εάν στηθεί μια εικονική ρύθμιση ή σειρά ρυθμίσεων με κύριο σκοπό την αποφυγή αυτού του φόρου, χωρίς να υπάρχουν πραγματικοί εμπορικοί λόγοι που αντικατοπτρίζουν την οικονομική πραγματικότητα, οι φορολογικές αρχές έχουν το δικαίωμα να αγνοήσουν τη ρύθμιση αυτή και να επιβάλουν τον φόρο.
- Μόνιμες εγκαταστάσεις: Ο νόμος καλύπτει και τις περιπτώσεις όπου η λήπτρια διατηρεί σε μη συνεργάσιμη χώρα, εκτός εάν αυτή η εγκατάσταση φορολογείται κανονικά στη χώρα της μητρικής εταιρείας ή υπόκειται σε ελάχιστο εταιρικό φόρο 15% βάσει διεθνών κανόνων (οδηγία ΕΕ ή κανόνες ΟΟΣΑ).
Στην πράξη
- Για κυπριακές εταιρείες: Εάν η σας πληρώνει δικαιώματα (royalties) ή αποζημιώσεις για χρήση πνευματικής ιδιοκτησίας σε συνδεδεμένη στο εξωτερικό, οφείλετε να ελέγξετε αν η χώρα της λήπτριας εταιρείας ανήκει στις μη συνεργάσιμες δικαιοδοσίες. Αν ναι, υποχρεούστε να παρακρατήσετε και να αποδώσετε φόρο 10% στην Κυπριακή Δημοκρατία.
- Ανάγκη για πραγματική οικονομική υπόσταση: Οποιεσδήποτε εταιρικές δομές ή συναλλαγές σχεδιάζονται πρέπει να έχουν πραγματικό εμπορικό σκοπό. Εάν μια δομή δημιουργηθεί αποκλειστικά για να αποφευχθεί η παρακράτηση του 10%, οι φορολογικές αρχές μπορούν να την απορρίψουν.
- Για ιδιώτες: Εάν είστε φυσικό πρόσωπο και πληρώνετε τέτοια δικαιώματα, δεν έχετε καμία υποχρέωση παρακράτησης φόρου, καθώς ο νόμος επηρεάζει μόνο τις πληρωμές που γίνονται από νομικά πρόσωπα (εταιρείες).
▶Εμφάνιση πλήρους κειμένουΑπόκρυψη πλήρους κειμένου
(1) Το ακαθάριστο ποσό οποιωνδήποτε δικαιωμάτων πνευματικής ιδιοκτησίας, δικαιωμάτων εκμεταλλεύσεως, αποζημιώσεως ή άλλου εισοδήματος που αποκτάται από πηγές εντός της Δημοκρατίας ως αντιπαροχή για τη χρήση ή για το προνόμιο της χρήσης συγγραφικού δικαιώματος, δικαιώματος εκμεταλλεύσεως, σχεδίου, μυστικού τρόπου κατασκευής ή τύπου, εμπορικού σήματος, μεθόδου ή άλλης παρόμοιας ιδιοκτησίας το οποίο αποκτά μη κάτοικος της Δημοκρατίας, η οποία είναι κάτοικος σε ή η οποία έχει συσταθεί ή εγγραφεί σε τέτοια δικαιοδοσία και δεν είναι φορολογικός κάτοικος σε άλλη δικαιοδοσία που δεν είναι , υπόκειται σε φορολογία με συντελεστή ποσοστού ύψους δέκα τοις εκατό (10%).
(2) Οι διατάξεις του εδαφίου δεν τυγχάνουν εφαρμογής στην περίπτωση κατά την οποία το προβλεπόμενο στο εδάφιο εισόδημα καταβάλλεται από άτομο.
(3) Οι διατάξεις του εδαφίου εφαρμόζονται στην περίπτωση κατά την οποία-
(α) η που αποκτά εισόδημα που εμπίπτει στις διατάξεις του εδαφίου συμμετέχει άμεσα ή έμμεσα, είτε μόνη της είτε από κοινού με συνδεδεμένα με αυτήν πρόσωπα, στην κάτοικο της Δημοκρατίας που καταβάλλει το εισόδημα, είτε με δικαιώματα ψήφου σε ποσοστό που υπερβαίνει το πενήντα τοις εκατό (50%) είτε με κεφάλαιο σε ποσοστό που υπερβαίνει το πενήντα τοις εκατό (50%) είτε έχει δικαίωμα να εισπράττει πέραν του πενήντα τοις εκατό (50%) των κερδών· ή
(β) η κάτοικος της Δημοκρατίας που καταβάλλει εισόδημα που εμπίπτει στις διατάξεις του εδαφίου συμμετέχει άμεσα ή έμμεσα, είτε μόνη της είτε από κοινού με συνδεδεμένα με αυτήν πρόσωπα, στην στην οποία καταβάλλεται τέτοιο εισόδημα, είτε με δικαιώματα ψήφου σε ποσοστό που υπερβαίνει το πενήντα τοις εκατό (50%) είτε με κεφάλαιο σε ποσοστό που υπερβαίνει το πενήντα τοις εκατό (50%) είτε έχει δικαίωμα να εισπράττει πέραν του πενήντα τοις εκατό (50%) των κερδών· ή
(γ) το ίδιο πρόσωπο και συνδεδεμένα με αυτό πρόσωπα συμμετέχουν άμεσα ή έμμεσα στην κάτοικο της Δημοκρατίας που καταβάλλει εισόδημα το οποίο εμπίπτει στις διατάξεις του εδαφίου , καθώς και στην στην οποία καταβάλλεται τέτοιο εισόδημα, είτε με δικαιώματα ψήφου σε ποσοστό που υπερβαίνει το πενήντα τοις εκατό (50%) είτε με κεφάλαιο σε ποσοστό που υπερβαίνει το πενήντα τοις εκατό (50%) είτε έχει δικαίωμα να εισπράττει πέραν του πενήντα τοις εκατό (50%) των κερδών.
(4) Για τους σκοπούς του παρόντος άρθρου, ο όρος “συνδεδεμένο πρόσωπο” ερμηνεύεται σύμφωνα με τις διατάξεις του εδαφίου (17) του άρθρου .
(5) Στην περίπτωση κατά την οποία μια ρύθμιση ή σειρά ρυθμίσεων έχουν τεθεί σε εφαρμογή με κύριο σκοπό ή έναν εκ των κύριων σκοπών την απόκτηση φορολογικού πλεονεκτήματος που ματαιώνει το αντικείμενο ή τον σκοπό των διατάξεων του παρόντος άρθρου και με βάση όλα τα σχετικά γεγονότα και τις συνθήκες, η εν λόγω ρύθμιση ή σειρά ρυθμίσεων δεν τίθεται σε εφαρμογή για βάσιμους εμπορικούς λόγους που απηχούν την οικονομική πραγματικότητα, οι διατάξεις του παρόντος άρθρου εφαρμόζονται αγνοώντας τη συγκεκριμένη ρύθμιση ή σειρά ρυθμίσεων· για τον καθορισμό των προϋποθέσεων εφαρμογής της παρούσας διάταξης, το Υπουργικό Συμβούλιο εκδίδει σχετικό προς τούτο διάταγμα, το οποίο δημοσιεύεται στην Επίσημη Εφημερίδα της Δημοκρατίας· σε περίπτωση κατά την οποία οι προϋποθέσεις που ορίζονται στο εν λόγω διάταγμα δεν πληρούνται, οι διατάξεις του παρόντος εδαφίου εφαρμόζονται αγνοώντας τη συγκεκριμένη ρύθμιση ή σειρά ρυθμίσεων, εκτός εάν η αποδείξει ότι η εν λόγω ρύθμιση ή σειρά ρυθμίσεων τέθηκε σε ισχύ για βάσιμους εμπορικούς λόγους που αντανακλούν την οικονομική πραγματικότητα ή ότι η απόκτηση φορολογικού πλεονεκτήματος δεν ήταν ο μοναδικός σκοπός της ρύθμισης ή της σειράς ρυθμίσεων.
(6) Οι διατάξεις του παρόντος άρθρου εφαρμόζονται και στην περίπτωση μόνιμης εγκατάστασης που διατηρεί μη κάτοικος της Δημοκρατίας σε : Νοείται ότι, οι διατάξεις του παρόντος εδαφίου δεν εφαρμόζονται στην περίπτωση κατά την οποία η μη κάτοικος της Δημοκρατίας που διατηρεί τη είναι κάτοικος σε που δεν είναι και-
(α) τα κέρδη της μόνιμης εγκατάστασης υπόκεινται σε φορολογία και δεν απαλλάσσονται στη δικαιοδοσία στην οποία η μη κάτοικος της Δημοκρατίας είναι κάτοικος· ή
(β) το εισόδημα που αποκτά η υπόκειται σε φορολογία με ελάχιστο εταιρικό συντελεστή ποσοστού ύψους δεκαπέντε τοις εκατό (15%) με βάση τη νομοθεσία των κρατών μελών για εναρμόνιση με την οδηγία (ΕΕ) 2022/2523 ή με βάση νομοθεσία που υιοθετεί τους Πρότυπους Κανόνες ΟΟΣΑ.
(7) Οι διατάξεις του παρόντος άρθρου δεν εφαρμόζονται στην περίπτωση δαπανών για τις οποίες έχει παρακρατηθεί με βάση τις διατάξεις του άρθρου .
Οι πληροφορίες έχουν ενημερωτικό χαρακτήρα και δεν αποτελούν νομική συμβουλή. Ελέγχετε την πρωτογενή πηγή και απευθυνθείτε σε δικηγόρο εάν χρειάζεται.