Ο περί Φόρου Προστιθέμενης Αξίας Νόμος του 2000
Επιφυλάξεις και μεταβατικές διατάξεις, και καταργήσεις
Τροποποιήσεις: 95(I)/2000, 95(I)/2004, 68(I)/2010, 172(Ι)/2012 +1
Πρωτογενής πηγή · 2026-09-17
▶Εμφάνιση περίληψηςΑπόκρυψη περίληψης
Εν συντομία
Όταν ένας παλιός νόμος για τον Φόρο Προστιθέμενης Αξίας () αντικαθίσταται από έναν νέο, δημιουργείται η ανάγκη για ομαλή μετάβαση στο καινούργιο καθεστώς. Είναι απαραίτητο να ξεκαθαριστεί τι ισχύει για όσους ήταν ήδη εγγεγραμμένοι στο , πώς ρυθμίζονται οι εκκρεμότητες και οι φορολογικές περίοδοι που ξεκίνησαν με το παλιό σύστημα, καθώς και με ποιον τρόπο μπορούν να διαγραφούν παλιές επιβαρύνσεις και τόκοι.
Τι ορίζει ο νόμος
- Κατάργηση και συνέχεια: Ο παλιός νόμος περί του 1990 καταργείται με απόφαση του Υπουργικού Συμβουλίου. Ωστόσο, η συνέχεια της νομοθεσίας δεν επηρεάζεται. Όσοι ήταν εγγεγραμμένοι στο ή θεωρούνταν υποκείμενοι στον φόρο, συνεχίζουν αυτόματα να έχουν την ίδια ιδιότητα και με τον νέο νόμο.
- Μεταβατικές φορολογικές περίοδοι: Αν μια φορολογική περίοδος ξεκίνησε πριν την έναρξη του νέου νόμου και ολοκληρώνεται μετά, το μέρος της περιόδου που προηγήθηκε ρυθμίζεται με βάση τον παλιό (καταργηθέντα) νόμο.
- Εγκρίσεις και εγγραφές: Οι εγγραφές στο και οι εγκρίσεις για φορολογικούς αποθηκευτές ή φορολογικές αποθήκες που έγιναν υπό τον παλιό νόμο παραμένουν σε ισχύ σαν να έγιναν με τον νέο.
- Διαγραφή επιβαρύνσεων και τόκων: Ο Υπουργός Οικονομικών (μετά από πρόταση του Εφόρου και απόφαση του Υπουργικού Συμβουλίου) μπορεί να διαγράψει πρόσθετες επιβαρύνσεις ή τόκους του παλιού νόμου, εφόσον ο οφειλόμενος έχει πληρωθεί ή υπάρχει δέσμευση να πληρωθεί σε συγκεκριμένη προθεσμία.
- Για επιχειρήσεις που έκλεισαν (ακύρωση εγγραφής) και δεν λειτούργησαν για 3 χρόνια, διαγράφεται όλη η επιβάρυνση/τόκος, εκτός από ένα κατ' αποκοπή ποσό 200 ευρώ.
- Για ενεργές επιχειρήσεις, η διαγραφή ακολουθεί τους ευρωπαϊκούς κανόνες για τις κρατικές ενισχύσεις ήσσονος σημασίας (de minimis). Αν δεσμευτούν να πληρώσουν τον φόρο, επιβαρύνονται επιπλέον με το 10% του οφειλόμενου φόρου (ή τουλάχιστον 200 ευρώ). Αν έχουν ήδη πληρώσει τον φόρο πριν την έναρξη ισχύος της διάταξης, διαγράφεται η επιβάρυνση/τόκος μείον 200 ευρώ (εφόσον η διαγραφή υπερβαίνει τα 200 ευρώ).
- Δεν δικαιούνται διαγραφή οι «προβληματικές επιχειρήσεις» (αυτές που δεν μπορούν να ανακόψουν τη ζημιογόνο πορεία τους με δικά τους μέσα ή έχουν ληξιπρόθεσμα χρέη με βάση τον νέο νόμο), ούτε όσες υπερβαίνουν τα όρια των ενισχύσεων de minimis.
- Απλοποιημένη διαδικασία: Αν το ποσό της αιτούμενης μείωσης ή διαγραφής δεν ξεπερνά τις 20.000 ευρώ, δεν χρειάζεται απόφαση του Υπουργικού Συμβουλίου, αλλά αρκεί η απόφαση του Υπουργού Οικονομικών μετά από πρόταση του Εφόρου.
Στην πράξη
- Δεν χρειάζεται επανεγγραφή: Εάν είστε ήδη εγγεγραμμένοι στο ή έχετε εγκριθεί ως φορολογικός αποθηκευτής/αποθήκη, η ιδιότητά σας μεταφέρεται αυτόματα στο νέο καθεστώς χωρίς να απαιτείται δική σας ενέργεια.
- Ρύθμιση παλιών οφειλών: Εάν έχετε εκκρεμείς πρόσθετες επιβαρύνσεις ή τόκους από τον παλιό νόμο του 1990, μπορείτε να υποβάλετε αίτηση για διαγραφή τους, υπό την προϋπόθεση ότι θα εξοφλήσετε τον κύριο φόρο εντός της προθεσμίας που θα οριστεί.
- Προσοχή στις προϋποθέσεις: Η δυνατότητα διαγραφής εξαρτάται από το αν η επιχείρησή σας είναι ενεργή ή έχει κλείσει, καθώς και από το αν θεωρείται «προβληματική» λόγω ληξιπρόθεσμων χρεών. Επίσης, για τις ενεργές επιχειρήσεις, η διαγραφή συνδέεται με τα όρια των κρατικών ενισχύσεων ήσσονος σημασίας (de minimis) και απαιτεί την υποβολή σχετικής γραπτής δήλωσης.
▶Εμφάνιση πλήρους κειμένουΑπόκρυψη πλήρους κειμένου
1. Ο περί Φόρου Προστιθέμενης Αξίας ή οποιαδήποτε άρθρα αυτού καταργούνται με απόφαση του Υπουργικού Συμβουλίου, η οποία δημοσιεύεται στην Επίσημη Εφημερίδα της Δημοκρατίας.
2. Η συνέχεια της νομοθεσίας που σχετίζεται με το , δεν επηρεάζεται από την αντικατάσταση του καταργηθέντος Νόμου από τον παρόντα Νόμο.
3. Οποιοδήποτε πρόσωπο που αμέσως πριν από την ημερομηνία έναρξης ισχύος του παρόντος Νόμου, ήταν ή θεωρείται ότι ήταν, , εξακολουθεί να διατηρεί την ιδιότητά του αυτή και μετά την εν λόγω ημερομηνία και θεωρείται ως εγγεγραμμένο στο με βάση τις διατάξεις του παρόντος Νόμου.
4. Εάν η φορολογική περίοδος οποιουδήποτε υποκειμένου στο φόρο προσώπου, άρχισε πριν και θα συμπληρωθεί μετά την ημερομηνία έναρξης της ισχύος του παρόντος Νόμου, τότε οποιοδήποτε ζήτημα που αφορά την εν λόγω φορολογική περίοδο, ρυθμίζεται με βάση τις διατάξεις του καταργηθέντος Νόμου καθόσον αφορά το μέρος της φορολογικής περιόδου που προηγήθηκε της εν λόγω ημερομηνίας.
5. Οι εγγραφές στο για τους σκοπούς του Μέρους ΙΙ και Μέρους ΙΙΙ του που έγιναν πριν την έναρξη ισχύος του παρόντος Νόμου, θα ισχύσουν ως να έγιναν δυνάμει των διατάξεων του Μέρους ΙΙ και Μέρους ΙΙΙ του του παρόντος Νόμου.
6. Η έγκριση οποιουδήποτε προσώπου ως φορολογικού αποθηκευτή και η έγκριση οποιουδήποτε τόπου ως φορολογικής αποθήκης από τον Έφορο για τους σκοπούς του άρθρου που έγιναν πριν την έναρξη ισχύος του παρόντος Νόμου, θα ισχύσουν ως να έγιναν δυνάμει των διατάξεων του άρθρου του παρόντος Νόμου.
7. Τηρουμένων των διατάξεων της νομοθεσίας που διέπει τις κρατικές ενισχύσεις καθώς και τις ενισχύσεις ήσσονος σημασίας, ο Υπουργός Οικονομικών, κατόπιν αίτησης δικαιούχου προσώπου που υποβάλλεται σε αυτόν ή σε εξουσιοδοτημένο από αυτόν πρόσωπο και μετά από πρόταση του Εφόρου και απόφαση του Υπουργικού Συμβουλίου, δύναται να διαγράψει οποιοδήποτε ποσό επιβληθείσας πρόσθετης επιβάρυνσης ή και επιβληθέντος ποσού τόκου δυνάμει του άρθρου ή και επιβληθείσας χρηματικής επιβάρυνσης δυνάμει του εδαφίου (14) του άρθρου του Νόμου του 1990, όταν το δικαιούχο πρόσωπο έχει καταβάλει πριν την έναρξη ισχύος του παρόντος εδαφίου ή δεσμεύεται να καταβάλει το οφειλόμενο βάσει των διατάξεων του Νόμου του 1990, ποσό φόρου, εντός της χρονικής προθεσμίας που θα ορίσει ο Υπουργός Οικονομικών ή εξουσιοδοτημένο από αυτόν πρόσωπο, τηρουμένων των ακόλουθων:
α) Για πρόσωπα των οποίων η εγγραφή έχει ακυρωθεί λόγω του ότι έχουν παύσει να ασκούν οποιαδήποτε επιχείρηση και συνεχίζουν για περίοδο τριών ετών από τον χρόνο αυτό, να μην ασκούν οποιαδήποτε επιχείρηση, διαγράφεται ολόκληρο το ποσό επιβληθείσας πρόσθετης επιβάρυνσης ή και επιβληθέντος τόκου δυνάμει του άρθρου ή και επιβληθείσας χρηματικής επιβάρυνσης δυνάμει του εδαφίου (14) του άρθρου του Νόμου του 1990 μειωμένο κατά το κατ' αποκοπήν ποσό των διακοσίων ευρώ (€200) ή αν αυτό είναι μικρότερο των διακόσιων ευρώ (€200), τότε οφείλουν να καταβάλουν αυτό: Νοείται ότι η παύση άσκησης επιχείρησης δεν καλύπτει τις περιπτώσεις που αυτή ήταν αποτέλεσμα μεταβίβασης αυτής ως δρώσας οικονομικής μονάδας χωρίς να τροποποιείται ουσιωδώς το ιδιοκτησιακό καθεστώς αυτής.
β) Για πρόσωπα που εξακολουθούν να παραμένουν εγγεγραμμένα στο ή δεν καλύπτεται η ακύρωση της εγγραφής τους από την παράγραφο , οποιαδήποτε διαγραφή ποσού επιβληθείσας πρόσθετης επιβάρυνσης ή επιβληθέντος ποσού τόκου δυνάμει του άρθρου ή επιβληθείσας χρηματικής επιβάρυνσης δυνάμει του εδαφίου (14) του άρθρου του Νόμου του 1990, διέπεται από τον Κανονισμό
ΕΚ) αριθ. 1998/2006 της Επιτροπής της 15 ης Δεκεμβρίου 2006, τον Κανονισμό
ΕΚ) αριθ. 1535/2007 της Επιτροπής της 20 ης Δεκεμβρίου 2007 και τον Κανονισμό
ΕΚ) αριθ. 875/2007 της Επιτροπής της 24 ης Ιουλίου 2007 και σε τέτοια περίπτωση, με την αίτηση που υποβάλλεται στον Υπουργό Οικονομικών ή σε εξουσιοδοτημένο από αυτόν πρόσωπο, υποβάλλεται και η γραπτή δήλωση που απαιτείται με βάση τους περί Ελέγχου των Κρατικών Ενισχύσεων (Ενισχύσεις Ήσσονος Σημασίας) Κανονισμούς του 2009 και του 2012, όπως αυτοί εκάστοτε τροποποιούνται ή αντικαθίστανται.
γ) Πρόσωπα για τα οποία εφαρμόζεται η παράγραφος
β) και τα οποία δεσμεύονται να καταβάλουν τον οφειλόμενο φόρο, οφείλουν να καταβάλουν επιπρόσθετα το μέρος του οφειλόμενου ποσού επιβληθείσας πρόσθετης επιβάρυνσης ή επιβληθέντος ποσού τόκου δυνάμει του άρθρου ή επιβληθείσας χρηματικής επιβάρυνσης δυνάμει του εδαφίου (14) του άρθρου του Νόμου του 1990, που αντιστοιχεί σε ποσοστό δέκα τοις εκατόν (10%) επί του οφειλόμενου ποσού φόρου ή αν αυτό είναι μικρότερο των διακοσίων ευρώ (€200), τότε οφείλουν να καταβάλουν το ποσό των διακοσίων ευρώ (€200) που δεν διαγράφεται.
δ) Για πρόσωπα για τα οποία εφαρμόζεται η παράγραφος
β) και τα οποία έχουν καταβάλει το φόρο πριν την έναρξη της ισχύος του παρόντος εδαφίου, διαγράφεται οποιοδήποτε ποσό επιβληθείσας πρόσθετης επιβάρυνσης ή επιβληθέντος ποσού τόκου δυνάμει του άρθρου ή επιβληθείσας χρηματικής επιβάρυνσης δυνάμει του εδαφίου (14) του άρθρου του Νόμου του 1990 μειωμένο κατά το ποσό των διακοσίων ευρώ (€200), με την καταβολή του ποσού των διακοσίων ευρώ (€200) από το εν λόγω πρόσωπο μόνο στην περίπτωση που το ποσό επιβληθείσας πρόσθετης επιβάρυνσης ή επιβληθέντος ποσού τόκου δυνάμει του άρθρου ή επιβληθείσας χρηματικής επιβάρυνσης δυνάμει του εδαφίου (14) του άρθρου του Νόμου του 1990, που δύναται να διαγραφεί, υπερβαίνει το ποσό των διακοσίων ευρώ (€200).
ε) Πρόσωπο δεν είναι δικαιούχου να υποβάλει αίτηση δυνάμει των διατάξεων της παραγράφου (β), όταν το ποσό πρόσθετης χρηματικής επιβάρυνσης και τόκου που επιβλήθηκε με βάση του άρθρου και χρηματικής επιβάρυνσης που επιβλήθηκε με βάση το εδάφιο (14) του άρθρου του Νόμου του 1990, μειωμένο κατά το ποσό που αναλογεί στο ποσοστό δέκα τοις εκατόν (10%) επί του ποσού του φόρου ή, ανάλογα με την περίπτωση, κατά το ποσό των διακοσίων ευρώ (€200), είναι μεγαλύτερο των ανώτατων ορίων που καθορίζονται στους περί Ελέγχου των Κρατικών Ενισχύσεων (Ενισχύσεις Ήσσονος Σημασίας) Κανονισμούς του 2009 και του 2012, όπως αυτοί εκάστοτε τροποποιούνται ή αντικαθίστανται: Νοείται ότι ο δεν υποβάλλει πρόταση προς τον Υπουργό Οικονομικών δυνάμει των διατάξεων του παρόντος εδαφίου όταν η αίτηση σχετίζεται με προβληματική επιχείρηση. Για τους σκοπούς του παρόντος εδαφίου, επιχείρηση είναι προβληματική εφόσον δεν είναι ικανή, με δικούς της οικονομικούς πόρους ή με πόρους που δύναται να εξασφαλίσει από ιδιοκτήτες ή μετόχους της και πιστωτές της, να ανακόψει το ζημιογόνο πορεία της και πρόσωπο που εξακολουθεί να έχει οφειλόμενο με βάση τις διατάξεις του παρόντος Νόμου θεωρείται ότι ασκεί προβληματική επιχείρηση, αν το εν λόγω χρέος έχει καταστεί ληξιπρόθεσμό.
8. Για τους σκοπούς του εδαφίου , όταν το ποσό για το οποίο υποβάλλεται αίτηση για μείωση ή κατάργηση από δικαιούχο πρόσωπο ή εξουσιοδοτημένο από αυτό πρόσωπο δεν υπερβαίνει τις είκοσι χιλιάδες ευρώ (€20.000) δεν απαιτείται απόφαση του Υπουργικού Συμβουλίου, αλλά απόφαση του Υπουργού Οικονομικών, μετά από πρόταση του Εφόρου.
Οι πληροφορίες έχουν ενημερωτικό χαρακτήρα και δεν αποτελούν νομική συμβουλή. Ελέγχετε την πρωτογενή πηγή και απευθυνθείτε σε δικηγόρο εάν χρειάζεται.