Χωρίς ΦΠΑ ψωμί, γάλα, καφές και ζάχαρη στην Κύπρο από τις 12 Οκτωβρίου
Το Υπουργικό Συμβούλιο παρέτεινε με Διάταγμα τον μηδενικό συντελεστή ΦΠΑ στα κρέατα και τα ψάρια μέχρι τις 31 Μαΐου 2027 και από τις 12 Οκτωβρίου 2026 τον επεκτείνει στο ψωμί, το γάλα, τον καφέ, τη ζάχαρη και τις παιδικές τροφές. Μέχρι τώρα είχαν ΦΠΑ 5%, εκτός από το παιδικό γάλα, που πωλείται ήδη χωρίς ΦΠΑ μέχρι το τέλος του 2026.
Το Υπουργικό Συμβούλιο έλαβε την απόφαση στις 30 Σεπτεμβρίου 2026 και την ίδια μέρα δημοσιεύτηκε στην Επίσημη Εφημερίδα της Δημοκρατίας το Διάταγμα Κ.Δ.Π. 354/2026. Δύο μέρες αργότερα το Τμήμα Φορολογίας εξέδωσε ανακοίνωση στην οποία εξηγεί ποια είδη υπάγονται πλέον στον μηδενικό συντελεστή και ποια εξακολουθούν να φορολογούνται με 5%.
Για τα κρέατα και τα ψάρια ο μηδενικός συντελεστής ισχύει ήδη από την 1η Οκτωβρίου και συνεχίζει τον προηγούμενο, που έληξε στις 30 Σεπτεμβρίου. Η ανακοίνωση του Υπουργικού αναφέρει την 12η Οκτωβρίου για ολόκληρη τη ρύθμιση, όμως για τα κρέατα και τα ψάρια το Διάταγμα ορίζει την 1η Οκτωβρίου και ισχύει η ημερομηνία του Διατάγματος. Χωρίς ΦΠΑ πωλούνται τα νωπά, διατηρημένα σε απλή ψύξη ή κατεψυγμένα κρέατα βοοειδών, χοιροειδών, προβατοειδών και αιγοειδών, τα κρέατα πουλερικών, κουνελιών και λαγών, καθώς και τα βρώσιμα παραπροϊόντα σφαγίων. Ο μηδενικός συντελεστής καλύπτει επίσης τα ψάρια, τις σουπιές, τα καλαμάρια και τα χταπόδια.
Τα παρασκευάσματα από κρέας δεν περιλαμβάνονται και εξακολουθούν να επιβαρύνονται με τον μειωμένο συντελεστή 5%. Πρόκειται για μαριναρισμένα κρέατα, καπνιστά, κρασάτα, σιεφταλιές, μπιφτέκια, κοτομπουκιές, λουκάνικα, λούντζες, γύρο και άλλα παρόμοια. Το ίδιο ισχύει και για τα ψάρια, αφού οι κονσέρβες ψαριών, τα καπνιστά, τα μαριναρισμένα και τα πανέ ψάρια συνεχίζουν να φορολογούνται.
Από τις 12 Οκτωβρίου 2026 μέχρι τις 31 Μαΐου 2027 ο μηδενικός συντελεστής επεκτείνεται σε πέντε ακόμη κατηγορίες καθημερινών προϊόντων:
- ψωμί κάθε είδους, φρέσκο ή κατεψυγμένο, με ή χωρίς προζύμι, όπως λευκό, μαύρο, ολικής αλέσεως, πολύσπορο, χωριάτικο, σικάλεως, καλαμποκόψωμο, μπαγκέτα, τσιαπάτα, ψωμί σε φέτες, φραντζολάκια και πίττες. Δεν περιλαμβάνονται τα αρτοσκευάσματα, τα αποξηραμένα και το ψωμί με πρόσθετα υλικά, όπως σταφίδες, ξηρούς καρπούς ή αρωματικά·
- γάλα, δηλαδή φρέσκο αγελαδινό, κατσικίσιο ή προβάτου, ζαχαρούχο, συμπυκνωμένο, μακράς διαρκείας, γάλα με γεύση όπως σοκολάτα ή μπανάνα, καθώς και φυτικό γάλα, όπως αμυγδάλου, σόγιας ή ρυζιού·
- καφές μη καβουρδισμένος ή καβουρδισμένος σε κόκκους, αλεσμένος, σε σκόνη, στιγμιαίος, με άρωμα, με ή χωρίς καφεΐνη, σε οποιαδήποτε συσκευασία. Τα έτοιμα ποτά και ροφήματα καφέ, κρύα ή ζεστά, δεν περιλαμβάνονται·
- ζάχαρη κρυσταλλική (άσπρη, καστανή, μαύρη), ψιλή (άχνη), χοντρή, σε κύβους και σε φακελάκια·
- παιδικές τροφές σε σκόνη, ξηρή ή υγρή μορφή. Δεν περιλαμβάνονται τα σνακ, όπως τσιπς, ξηροί καρποί, ζαχαρωτά, σοκολάτες, παγωτά και γιαουρτάκια.
Οι καταναλωτές δεν χρειάζεται να κάνουν τίποτα, αφού ο συντελεστής εφαρμόζεται στο ταμείο για όποιον αγοράζει αυτά τα προϊόντα στην Κύπρο. Οι έμποροι που είναι εγγεγραμμένοι στο μητρώο ΦΠΑ εφαρμόζουν τον μηδενικό συντελεστή στα κρέατα και τα ψάρια από την 1η Οκτωβρίου και στα υπόλοιπα είδη από τις 12 Οκτωβρίου. Τις τιμές το Διάταγμα δεν τις ρυθμίζει, τις καθορίζει όπως πάντα ο έμπορος.
Οι συντελεστές ΦΠΑ στην Κύπρο καθορίζονται από τον περί Φόρου Προστιθέμενης Αξίας Νόμο Ν. 95(Ι)/2000. Τα περισσότερα τρόφιμα περιλαμβάνονται στο Πέμπτο Παράρτημα του Νόμου και φορολογούνται με 5%, ενώ τα είδη με μηδενικό συντελεστή βρίσκονται στο Έκτο Παράρτημα. Ο μηδενικός συντελεστής δεν ταυτίζεται με την απαλλαγή από τον ΦΠΑ: η πώληση παραμένει φορολογητέα συναλλαγή, απλώς με συντελεστή μηδέν.
Τα άρθρα 18 και 25 του Νόμου επιτρέπουν στο Υπουργικό Συμβούλιο να μεταφέρει είδη από το ένα Παράρτημα στο άλλο με Διάταγμα, χωρίς ψηφοφορία στη Βουλή των Αντιπροσώπων. Γι' αυτό αρκούσε ένα Διάταγμα.
Δεν είναι η πρώτη φορά που η Κυβέρνηση καταφεύγει σε αυτό το μέτρο. Το ψωμί, το γάλα, ο καφές, η ζάχαρη και οι παιδικές τροφές είχαν μηδενικό ΦΠΑ, μαζί με τα αυγά, από την 1η Νοεμβρίου 2023 μέχρι τις 30 Απριλίου 2024, και τα κρέατα από την 1η Δεκεμβρίου 2023 μέχρι τις 30 Μαΐου 2024. Τα αυγά δεν περιλαμβάνονται στο νέο Διάταγμα. Η τελευταία περίοδος μηδενικού συντελεστή για κρέατα και ψάρια διήρκεσε από τις 6 Απριλίου μέχρι τις 30 Σεπτεμβρίου 2026. Με ξεχωριστό Διάταγμα, μέχρι το τέλος του 2026 πωλούνται χωρίς ΦΠΑ πολλά είδη φρέσκων φρούτων και λαχανικών σύμφωνα με εγκεκριμένο κατάλογο, το παιδικό γάλα, οι πάνες για παιδιά και ενήλικες και τα είδη γυναικείας υγιεινής.
Ο μηδενικός συντελεστής στα τρόφιμα εντάσσεται σε δέσμη επτά μέτρων κατά των πληθωριστικών τάσεων, την οποία ενέκρινε το Υπουργικό Συμβούλιο στις 30 Σεπτεμβρίου μετά από πρόταση του Υπουργού Οικονομικών. Τα νέα μέτρα κοστίζουν €70 εκατ., ενώ μαζί με όσα ήδη ισχύουν το κόστος φτάνει περίπου τα €160 εκατ. Το Υπουργικό αποφάσισε επίσης να διατηρηθεί και το 2027 ο μηδενικός συντελεστής στα φρέσκα φρούτα και λαχανικά, το παιδικό γάλα, τις πάνες και τα είδη γυναικείας υγιεινής, όμως το σχετικό Διάταγμα δεν έχει ακόμη δημοσιευτεί.
Τα υπόλοιπα μέτρα της δέσμης δεν αφορούν τα τρόφιμα. Η επιδότηση του ηλεκτρισμού για ευάλωτα νοικοκυριά και για επιχειρήσεις παρατείνεται για όλο το 2027. Ο φόρος κατανάλωσης στο πετρέλαιο θέρμανσης μειώνεται από 7,4 σε 2,1 σεντ το λίτρο από την 1η Νοεμβρίου 2026 μέχρι τις 30 Απριλίου 2027. Ο ΦΠΑ στα φωτοβολταϊκά για οικιακούς καταναλωτές θα μειωθεί από 19% σε 9%, αλλά μόνο μετά τη δημοσίευση ξεχωριστού Διατάγματος. Επιπλέον, 53.511 δικαιούχοι από ευάλωτες ομάδες θα λάβουν έκτακτη καταβολή €200, ενώ το επίδομα για τους κατοίκους ορεινών περιοχών αυξάνεται κατά €50 ανά νοικοκυριό, ανάλογα με το υψόμετρο, και κατά €35 ανά άτομο.
Πρωτογενής πηγή: Ανακοίνωση του Τμήματος Φορολογίας για την επιβολή μηδενικού συντελεστή ΦΠΑ σε βασικά είδη, 2 Οκτωβρίου 2026
Οι πληροφορίες έχουν ενημερωτικό χαρακτήρα και δεν αποτελούν νομική συμβουλή. Ελέγχετε την πρωτογενή πηγή και απευθυνθείτε σε δικηγόρο εάν χρειάζεται.