Όσοι απέκτησαν κατοικία στην Κύπρο μπορούν να αντικαταστήσουν την ΕΕΑ με €250.000 για πέντε χρόνια
Με την Εγκύκλιο 2/2026 της 29ης Μαΐου 2026 το Τμήμα Φορολογίας διευκρινίζει τον εναλλακτικό τρόπο επιβολής της Έκτακτης Εισφοράς για την Άμυνα (ΕΕΑ): όποιος θεωρείται ότι απέκτησε κατοικία (domicile) στην Κύπρο με τον κανόνα των 17 από τα 20 έτη μπορεί να καταβάλει €250.000 και για πέντε χρόνια να μην πληρώνει ΕΕΑ σε μερίσματα και τόκους.
Ο εναλλακτικός τρόπος επιβολής ΕΕΑ προβλέπεται στο άρθρο 3Δ του περί Έκτακτης Εισφοράς για την Άμυνα της Δημοκρατίας Νόμου 117(Ι)/2002 και εφαρμόζεται από το φορολογικό έτος 2026. Η Εγκύκλιος 2/2026 απευθύνεται στο προσωπικό του Τμήματος Φορολογίας και εξηγεί ποιος μπορεί να τον επιλέξει, πότε υποβάλλεται η αίτηση και πώς γίνεται η πληρωμή. Η υπαγωγή δεν είναι αυτόματη: χρειάζεται αίτηση στο Έντυπο Τ.Φ. 631 και αποδοχή της από τον Έφορο Φορολογίας.
Μπορεί να τον επιλέξει μόνο άτομο χωρίς κατοικία καταγωγής (domicile, φορολογική έννοια της μόνιμης εστίας, από την οποία εξαρτάται η υποχρέωση καταβολής ΕΕΑ) στη Δημοκρατία, το οποίο βάσει του Νόμου λογίζεται ότι απέκτησε κατοικία στην Κύπρο. Αυτό συμβαίνει σε φορολογικό έτος αν, πριν από αυτό, το άτομο ήταν φορολογικός κάτοικος Κύπρου για τουλάχιστον 17 από τα τελευταία 20 έτη. Η κατοικία που αποκτάται έτσι διατηρείται μέχρι το άτομο να συμπληρώσει 20 φορολογικά έτη, όχι απαραίτητα συνεχόμενα, ως μη κάτοικος. Όποιος έχει κατοικία καταγωγής στην Κύπρο δεν μπορεί σε καμία περίπτωση να υπαχθεί στο καθεστώς.
Η πρώτη πενταετία πρέπει να αρχίζει ακριβώς το φορολογικό έτος στο οποίο το άτομο λογίστηκε ότι απέκτησε κατοικία. Όποιος απέκτησε κατοικία το 2026 μπορεί να επιλέξει την περίοδο από το 2026 έως το 2030, όχι όμως από το 2027 έως το 2031. Ο κανόνας ισχύει ακόμη κι αν το άτομο έπαψε να είναι φορολογικός κάτοικος Κύπρου κατά τη διάρκεια ή μετά το έτος αυτό. Η εγκύκλιος προβλέπει εξαίρεση για όσους απέκτησαν κατοικία το 2024 ή το 2025: η αίτησή τους για την περίοδο από το 2026 έως το 2030 μπορούσε να γίνει δεκτή αν υποβαλλόταν μέχρι τις 30 Ιουνίου 2026. Όσοι απέκτησαν κατοικία το 2023 ή νωρίτερα δεν θα γίνουν δεκτοί για καμία πενταετία. Η προθεσμία για την περίοδο από το 2026 έως το 2030 έληξε στις 30 Ιουνίου 2026· όποιος την έχασε δεν μπορεί πλέον να υπαχθεί στο καθεστώς.
Το καθεστώς επιλέγεται το πολύ δύο φορές, με χωριστή αίτηση για κάθε πενταετία. Η δεύτερη πενταετία γίνεται δεκτή μόνο αν ακολουθεί αμέσως την πρώτη χωρίς ενδιάμεσο έτος, ακόμη κι αν κατά το έτος της αίτησης το άτομο δεν είναι φορολογικός κάτοικος Κύπρου ή δεν έχει εισοδήματα που υπόκεινται σε ΕΕΑ. Ο Έφορος δεν αποδέχεται αιτήσεις ατόμων με ποινικό μητρώο, με καταδίκες που κρίνει σοβαρές ή με διεθνείς κυρώσεις, ούτε όταν κρίνει ότι η αποδοχή μπορεί να πλήξει τη φήμη της Δημοκρατίας ή το δημόσιο συμφέρον.
Η αίτηση υποβάλλεται το αργότερο μέχρι τις 30 Ιουνίου του πρώτου έτους της πενταετίας και οι εκπρόθεσμες δεν γίνονται δεκτές. Μπορεί να υποβληθεί νωρίτερα, όχι όμως πάνω από δύο χρόνια πριν από την έναρξη της περιόδου: όποιος θα λογιστεί ότι απέκτησε κατοικία το 2029 μπορεί να υποβάλει αίτηση για την περίοδο από το 2029 έως το 2033 από την 1η Ιανουαρίου 2027 μέχρι τις 30 Ιουνίου 2029. Το έντυπο συμπληρώνεται, εκτυπώνεται, υπογράφεται, σαρώνεται και αποστέλλεται μέσω της πύλης Tax For All ως νέο μήνυμα στα «Εισερχόμενα», επιλέγοντας «Φορολογική Μεταχείριση» και λόγο «Αίτηση για επέκταση του καθεστώτος non-dom». Συνοδεύεται από:
- το Ερωτηματολόγιο για καθορισμό της κατοικίας καταγωγής (Έντυπο Τ.Φ. 38ΕρΑ) με τα συνημμένα του·
- λευκό ποινικό μητρώο από την Κύπρο και από κάθε κράτος υπηκοότητας, με επίσημη μετάφραση στα ελληνικά και σφραγίδα «Apostille»·
- πιστοποιητικό του Τμήματος Φορολογίας ότι το άτομο δεν έχει κατοικία στην Κύπρο, εφόσον έχει εκδοθεί.
Μόνο για την περίοδο από το 2026 έως το 2030, τα πιστοποιητικά ποινικού μητρώου μπορούσαν να υποβληθούν μέχρι τις 30 Σεπτεμβρίου 2026, ενώ η αίτηση και το ερωτηματολόγιο έπρεπε να υποβληθούν μέχρι τις 30 Ιουνίου 2026.
Τα €250.000 καταβάλλονται σε μία δόση μέχρι το τέλος του μήνα που ακολουθεί τον μήνα αποδοχής της αίτησης· το ποσό αντιστοιχεί σε €50.000 για κάθε έτος της πενταετίας. Μετά την αποδοχή δημιουργείται αυτόματα στην πύλη Tax For All οφειλή με κωδικό 650. Η οφειλή δεν εξοφλείται με συμψηφισμό επιστρεπτέων ποσών φόρου. Αν δεν πληρωθεί εμπρόθεσμα, η απόφαση αποδοχής δεν ισχύει και δεν υπάρχει δυνατότητα μεταγενέστερης καταβολής, ούτε με επιβαρύνσεις ή τόκους, οπότε το άτομο πληρώνει ΕΕΑ με τους συνήθεις κανόνες. Η προθεσμία ισχύει και όταν η αίτηση έγινε δεκτή εκ των προτέρων και η προθεσμία λήγει πριν αρχίσει η περίοδος. ΕΕΑ που έχει ήδη παρακρατηθεί ή καταβληθεί για εισοδήματα της περιόδου πριν από την αποδοχή επιστρέφεται, αλλά δεν συμψηφίζεται με τα €250.000. Μετά την πληρωμή εκδίδεται βεβαίωση που μπορεί να προσκομίζεται ώστε να μη γίνεται παρακράτηση ΕΕΑ.
Για τα πέντε χρόνια το άτομο αντιμετωπίζεται όπως όσοι δεν έχουν κατοικία στην Κύπρο. Δεν πληρώνει ΕΕΑ σε μερίσματα από οποιοδήποτε πρόσωπο, κάτοικο Κύπρου ή όχι, σε συγκεκαλυμμένη διανομή μερίσματος και σε τόκους από οποιαδήποτε πηγή. Οι εταιρείες κάτοικοι Κύπρου στις οποίες είναι άμεσος ή έμμεσος μέτοχος απαλλάσσονται από την ΕΕΑ στη λογιζόμενη διανομή κερδών των ετών 2024 και 2025 και στα μερίσματα από άλλες κυπριακές εταιρείες, κατά το μέρος που του αναλογεί.
Η επιλογή είναι αμετάκλητη. Αν κατά την πενταετία το άτομο πάψει να είναι φορολογικός κάτοικος Κύπρου ή έχει μικρότερα εισοδήματα από όσα περίμενε, δεν μπορεί να ακυρώσει την υπαγωγή. Τα €250.000 δεν επιστρέφονται ούτε ολικά ούτε μερικά και δεν μειώνονται με αλλοδαπό φόρο σε μερίσματα ή τόκους. Σε παράδειγμα της εγκυκλίου, άτομο υπέβαλε αίτηση εκ των προτέρων για την περίοδο από το 2028 έως το 2032, πλήρωσε τον Ιούλιο του 2026 και τον Φεβρουάριο του 2027 εγκαταστάθηκε μόνιμα στη χώρα καταγωγής του, χωρίς να λογιστεί ποτέ ότι απέκτησε κατοικία στην Κύπρο. Το ποσό δεν του επιστρέφεται. Το πλήρες κείμενο της εγκυκλίου βρίσκεται στη βάση μας.
Πρωτογενής πηγή: Εγκύκλιος Τμήματος Φορολογίας 2/2026 «Εναλλακτικός τρόπος επιβολής Έκτακτης Εισφοράς για την Άμυνα («ΕΕΑ»)»
Οι πληροφορίες έχουν ενημερωτικό χαρακτήρα και δεν αποτελούν νομική συμβουλή. Ελέγχετε την πρωτογενή πηγή και απευθυνθείτε σε δικηγόρο εάν χρειάζεται.