Ο περί Ενοικιοστασίου Νόμος του 1983
Περιορισμός εξώσεων
Τροποποιήσεις: 102(I)/1995, 70(I)/1999, 119(I)/1999, 150(I)/2002 +2
Πρωτογενής πηγή · 2026-09-17
▶Εμφάνιση περίληψηςΑπόκρυψη περίληψης
Εν συντομία
Στις περιπτώσεις ενοικίασης ακινήτων (κατοικιών ή καταστημάτων) που καλύπτονται από τον περί Ενοικιοστασίου Νόμο, οι ενοικιαστές που έχουν καταστεί «θέσμιοι» προστατεύονται από την αυθαίρετη έξωση. Ο ιδιοκτήτης δεν μπορεί να ζητήσει την ανάκτηση του ακινήτου του, εκτός εάν συντρέχουν συγκεκριμένοι λόγοι που προβλέπει ρητά η νομοθεσία.
Τι ορίζει ο νόμος
Η έξωση ενός θέσμιου ενοικιαστή επιτρέπεται δικαστικά μόνο στις ακόλουθες περιπτώσεις:
- Καθυστέρηση ενοικίου: Εάν το ενοίκιο καθυστερεί για 21 ή περισσότερες ημέρες αφού σταλεί γραπτή απαίτηση. Η έξωση αποφεύγεται εάν ο πληρώσει όλα τα οφειλόμενα εντός 14 ημερών από την επίδοση της δικαστικής αίτησης, εκτός αν καθυστερεί συστηματικά τα ενοίκια. Για να γίνει δεκτή η απάντηση του ενοικιαστή στο δικαστήριο, πρέπει να συνοδεύεται από απόδειξη πληρωμής ή κατάθεσης των οφειλόμενων ενοικίων στο δικαστήριο ή σε τράπεζα. Σε περίπτωση έξωσης για αυτόν τον λόγο, το δικαστήριο δίνει χρόνο συμμόρφωσης τουλάχιστον 90 ημερών.
- Οχληρία ή παράνομη χρήση: Εάν ο προκαλεί συνεχή ενόχληση στους γείτονες ή χρησιμοποιεί το για παράνομους ή ανήθικους σκοπούς.
- Πρόκληση ζημιών: Εάν προκαλεί σοβαρές ζημιές ή δείχνει μεγάλη αμέλεια. Η έξωση αποφεύγεται εάν αποκαταστήσει πλήρως τις ζημιές εντός 2 μηνών από την αίτηση.
- Παράνομη υπενοικίαση: Εάν υπενοικιάζει το παρά τη ρητή απαγόρευση ή εάν βγάζει δυσανάλογα μεγάλο κέρδος από την υπενοικίαση.
- Ιδιοκατοίκηση: Εάν ο ιδιοκτήτης χρειάζεται το για τον ίδιο, τον/τη σύζυγο, τα παιδιά, τους γονείς του ή για μέλος οικογενειακής εταιρείας, εφόσον το δικαστήριο κρίνει ότι η άρνηση της έξωσης θα προκαλούσε μεγαλύτερη ταλαιπωρία στον ιδιοκτήτη απ' ό,τι η έξωση στον ενοικιαστή (λαμβάνοντας υπόψη αν ο είναι εκτοπισμένος, αν υπάρχει άλλη στέγη κ.λπ.).
- Κατεδάφιση, ανοικοδόμηση ή αλλαγές: Εάν το απαιτείται για κατεδάφιση, ανέγερση νέου κτιρίου, ουσιαστικές μετατροπές για αξιοποίηση ή εργασίες σε , με την προϋπόθεση ότι έχουν εξασφαλιστεί οι άδειες και έχει δοθεί γραπτή προειδοποίηση τουλάχιστον 4 μηνών.
- Άλλοι λόγοι: Για σκοπούς πολεοδομικού σχεδίου ανάπτυξης, αναγκαστικής απαλλοτρίωσης, για δημόσιο συμφέρον από τοπική αρχή, ή εάν ο είχε δηλώσει γραπτώς ότι θα φύγει και ο ιδιοκτήτης προχώρησε σε άλλη συμφωνία υποσχόμενος το . Επίσης, ισχύουν ειδικές πρόνοιες για κρατικές κατοικίες που παραχωρούνται σε δημόσιους λειτουργούς ή βάσει συγκεκριμένων κριτηρίων, όταν αυτοί χάσουν την ιδιότητά τους.
Όπου δεν ορίζεται ειδική προειδοποίηση, ο ιδιοκτήτης οφείλει να δώσει γραπτή προειδοποίηση τουλάχιστον ενός μηνός πριν. Το δικαστήριο έχει τη δυνατότητα να αναστείλει την εκτέλεση της απόφασης έξωσης για διάστημα που δεν υπερβαίνει το ένα έτος, υπό τον όρο ότι ο καταβάλλει τα οφειλόμενα ποσά.
Στην πράξη
- Αν είστε : Προστατεύεστε από ξαφνική έξωση, αρκεί να πληρώνετε το ενοίκιό σας έγκαιρα και να μην παραβιάζετε τους όρους της ενοικίασης (όπως η πρόκληση ζημιών ή η παράνομη υπενοικίαση). Αν σας επιδοθεί αίτηση έξωσης για καθυστερημένα ενοίκια, πρέπει να εξοφλήσετε το χρέος εντός 14 ημερών ή, για να ακουστεί η θέση σας στο δικαστήριο, να παρουσιάσετε απόδειξη ότι έχετε καταθέσει τα οφειλόμενα ποσά.
- Αν είστε ιδιοκτήτης: Δεν μπορείτε να διώξετε έναν θέσμιο ενοικιαστή απλώς επειδή έληξε το συμβόλαιο. Πρέπει να αποδείξετε στο δικαστήριο ότι συντρέχει ένας από τους συγκεκριμένους λόγους που αναφέρει ο νόμος (π.χ. συστηματική απληρωσιά, ιδιοκατοίκηση ή ανάγκη για κατεδάφιση/ανακαίνιση) και να ακολουθήσετε αυστηρά τις προβλεπόμενες διαδικασίες και προθεσμίες προειδοποίησης.
▶Εμφάνιση πλήρους κειμένουΑπόκρυψη πλήρους κειμένου
1. Ουδεμία απόφασις και ουδέν διάταγμα εκδίδεται διά την ανάκτησιν της κατοχής οιασδήποτε κατοικίας ή καταστήματος, διά το οποίον ισχύει ο παρών Νόμος, ή διά την εκ τούτου έξωσιν θεσμίου ενοικιαστού, πλην των ακολούθων περιπτώσεων:
α)
i) Εις περίπτωσιν καθ’ ην οιονδήποτε νομίμως οφειλόμενον ενοίκιον καθυστερείται επί είκοσι μίαν ή περισσοτέρας ημέρας μετά την επίδοσιν εγγράφου ειδοποιήσεως απαιτήσεως εις τον ενοικιαστήν και δεν υπάρξει οιαδήποτε προσφορά τούτου προ της καταχωρίσεως αιτήσεως δι’ ανάκτησιν κατοχής: Νοείται ότι ενοίκιον θα θεωρήται προσφερθέν δυνάμει της παραγράφου αυτής, εάν τούτο εστάλη διά συστημένης επιστολής εις το πρόσωπον το δικαιούμενον να εισπράξη τούτο: Νοείται περαιτέρω ότι το Δικαστήριο δε διατάζει την ανάκτηση από τον ιδιοκτήτη της κατοχής, όταν ο πληρώσει μέσα σε περίοδο δεκατεσσάρων ημερών από την επίδοση σ’ αυτόν της αίτησης παν ποσό το οποίο οφείλεται ή δυνατό να καταστεί οφειλόμενο από αυτόν εκτός αν ο διαρκούσης της μισθώσεως δεν καταβάλλει συστηματικά το νομίμως οφειλόμενον:
ii) απάντηση σε καταχωριζόμενη δυνάμει της υποπαραγράφου
i) αίτηση για ανάκτηση κατοχής γίνεται δεκτή για καταχώριση από το Γραμματέα του Δικαστηρίου μόνο σε περίπτωση που η απάντηση συνοδεύεται είτε από απόδειξη του λογιστηρίου του Δικαστηρίου ότι έχει κατατεθεί στο Δικαστήριο το αναφερόμενο στην αίτηση οφειλόμενο ποσό ως καθυστερημένα ενοίκια κατά την ημερομηνία καταχώρισης αυτής είτε από απόδειξη είσπραξης του ενοικίου εκδοθείσα υπό του ιδιοκτήτη ή αντιπροσώπου αυτού ή από απόδειξη κατάθεσης χρηματοπιστωτικού ιδρύματος προς όφελος του ιδιοκτήτη ή αντιπροσώπου αυτού: Νοείται ότι η απόφαση του Γραμματέα για αποδοχή ή απόρριψη της καταχώρισης της απάντησης τίθεται εντός τριών (3) εργάσιμων ημερών ενώπιον του Δικαστηρίου προς τελεσίδικη έγκριση ή απόρριψη, η δε απόφαση του Δικαστηρίου δεν υπόκειται σε έφεση.
iii) σε περίπτωση έκδοσης διατάγματος έξωσης μετά από αίτηση του ιδιοκτήτη ως ανωτέρω, το Δικαστήριο δύναται να καθορίσει το χρόνο συμμόρφωσης με το διάταγμα έξωσης ο οποίος δεν δύναται να είναι μικρότερος των ενενήντα (90) ημερών.
β) εις περίπτωσιν καθ’ ην ο ή πας άλλος κατέχων υπ’ αυτόν την κατοικίαν ή το υπήρξεν ένοχος διαγωγής αποτελούσης οχληρίαν ή διαρκή ενόχλησιν διά πρόσωπα εις το ίδιον ή γειτνιάζοντα ακίνητα ή ευρέθη ένοχος ότι ενήργησε ώστε να χρησιμοποιηθή ή επέτρεψε να χρησιμοποιηθή η ή το διά παρανόμους ή ανηθίκους σκοπούς ή
γ) εις περίπτωσιν καθ’ ην η κατάστασις της κατοικίας ή του καταστήματος έχει, κατά την γνώμην του Δικαστηρίου, επιδεινωθή λόγω καταστρεπτικών πράξεων ή ηθελημένης σοβαράς αμελείας του ενοικιαστού ή εις περίπτωσιν καθ’ ην ο αδίκως επροξένησε ή επέτρεψε την πρόκλησιν σημαντικής ζημίας εις το ακίνητον: Νοείται ότι το δεν διατάσσει έξωσιν ενοικιαστού οσάκις ο εντός δύο μηνών από της επιδόσεως της αιτήσεως δι’ ανάκτησιν της κατοχής επανορθώση πλήρως τας ζημίας ή
δ) εις περίπτωσιν καθ’ ην ο , παρά την ρητήν υποχρέωσιν περί μη υπενοικιάσεως ήθελε παραβή ταύτην, και το θεωρεί λογικήν την έκδοσιν τοιαύτης αποφάσεως ή τοιούτου διατάγματος ή
ε) εις περίπτωσιν καθ’ ην ο , διά της προσλήψεως ενοίκων ή διά της υπενοικιάσεως ή άλλως αποχωρισμού της κατοχής ολοκλήρου ή οιουδήποτε μέρους της κατοικίας ή του καταστήματος πραγματοποιεί τοσούτο κέρδος, είτε αμέσως είτε εμμέσως, το οποίον εν σχέσει προς το υπό του ενοικιαστού πληρωνόμενον ενοίκιον είναι παραλόγως δυσανάλογον και το θεωρεί λογικήν την έκδοσιν τοιαύτης αποφάσεως ή τοιούτου διατάγματος ή
στ) σε περίπτωση κατά την οποία το απαιτείται λογικά από τον ιδιοκτήτη για ιδιοκατοίκηση ή για την κατοίκηση του συζύγου, τέκνου ή εξαρτώμενου γονέα ή του συζύγου του τελευταίου ή, όταν ο ιδιοκτήτης είναι οικογενειακή εταιρεία, για ιδιοκατοίκηση μέλους της και το Δικαστήριο θεωρεί λογική την έκδοση τέτοιας απόφασης ή τέτοιου διατάγματος: Νοείται ότι ουδεμία απόφασις και ουδέν διάταγμα θα εκδίδωνται δυνάμει της παραγράφου αυτής, εάν το πεισθή ότι, λαμβανομένων υπ’ όψιν όλων των περιστάσεων της υποθέσεως, θα επροξενείτο μεγαλυτέρα ταλαιπωρία διά της εκδόσεως του διατάγματος ή της αποφάσεως παρά διά της αρνήσεως εκδόσεως τούτου. Διά τους σκοπούς της παραγράφου αυτής ο όρος “περιστάσεις της υποθέσεως” περιλαμβάνει, μεταξύ άλλων, το κατά πόσον ο είναι εκτοπισθείς ή παθών, ως οι όροι ούτοι καθορίζονται εις το Μέρος V του παρόντος Νόμου, το κατά πόσον υπάρχει διαθέσιμον έτερον ανάλογον και με λογικόν ενοίκιον μέρος στεγάσεως διά τον ενοικιαστήν, και το κατά πόσον ο ιδιοκτήτης ηγόρασε το ακίνητον μετά την ημερομηνίαν καθ’ ην ετέθη εν ισχύι ο παρών Νόμος προς τον σκοπόν αποκτήσεως κατοχής δυνάμει των διατάξεων της παρούσης παραγράφου ή
ζ) εις περίπτωσιν καθ’ ην το απαιτείται λογικώς προς κατοχήν υπό του ιδιοκτήτου, της συζύγου ή των τέκνων του και όπου οιοσδήποτε εξ αυτών δεν ηδυνήθη να εξασφαλίση ετέραν ανάλογον και με λογικόν ενοίκιον στέγην διά την επιχείρησιν του ή διά σκοπούς επιχειρήσεως και το θεωρεί λογικήν την έκδοσιν τοιαύτης αποφάσεως ή τοιούτου διατάγματος: Νοείται ότι ουδεμία απόφασις και ουδέν διάταγμα θα εκδίδωνται δυνάμει της παραγράφου αυτής, εάν το πεισθή ότι, λαμβανομένων υπ’ όψιν όλων των περιστάσεων της υποθέσεως, θα επροξενείτο μεγαλυτέρα ταλαιπωρία διά της εκδόσεως του διατάγματος ή της αποφάσεως παρά διά της αρνήσεως εκδόσεως τούτου ή
η) εις περίπτωσιν καθ’ ην το ακίνητον απαιτείται λογικώς υπό του ιδιοκτήτου-
ι) διά την κατεδάφισιν τούτου οσάκις αύτη δεν συνιστά κατάχρησιν δικαιώματος, (ιι) διά την κατεδάφισιν και επανοικοδόμησιν νέου ακινήτου, ή
iii) για ουσιωδώς σημαντικές αλλαγές που συνεπάγονται την ουσιαστική και σημαντική μετατροπή του για σκοπούς αξιοποίησής του ή
iv) για την εκτέλεση έργων σε , και το είναι πεπεισμένον ότι ο ιδιοκτήτης εξησφάλισε διά τα ανωτέρω, οσάκις ήτο επάναγκες, την αναγκαίαν προς τούτο άδειαν και ότι ο ιδιοκτήτης δεν δύναται λογικώς να προβή εις τα εν ταις υποπαραγράφοις (ι), (ιι), (ιιι) και
iv) διαλαμβανόμενα άνευ ανακτήσεως της κατοχής του ακινήτου, δοθέντος ότι παρέσχεν ουχί βραχυτέραν των τεσσάρων μηνών έγγραφον προειδοποίησιν εις τον ενοικιαστήν να εκκενώση το ακίνητον ή
θ) εις περίπτωσιν καθ’ ην απαιτείται εκκένωσις της κατοικίας ή του καταστήματος διά κατοχήν προς εκτέλεσιν σχεδίου αναπτύξεως ή περαιτέρω αναπτύξεως, περιλαμβανομένης της εκτέλεσης έργων σε , δυνάμει οιουδήποτε εκάστοτε εν ισχύι περί Πολεοδομίας Νόμου ή
ι) εις περίπτωσιν καθ’ ην ή υπέστη αναγκαστικήν απαλλοτρίωσιν δυνάμει του περί Αναγκαστικής Απαλλοτριώσεως Νόμου ή δυνάμει οιουδήποτε άλλου Νόμου εξουσιοδοτούντος την αναγκαστικήν απαλλοτρίωσιν ιδιοκτησίας ή
ια) εις περίπτωσιν καθ’ ην η ή το απαιτείται λογικώς προς τον σκοπόν εκτελέσεως των νομίμων καθηκόντων ή εξουσιών τοπικής αρχής ή δι’ οιονδήποτε σκοπόν όστις, κατά την γνώμην του Δικαστηρίου, είναι προς το δημόσιον συμφέρον ή
ιβ) εις περίπτωσιν καθ’ ην ο δώσει έγγραφον ειδοποίησιν περί της προθέσεως του να εγκαταλείψη το ακίνητον και, συνεπεία της τοιαύτης ειδοποιήσεως, ο ιδιοκτήτης προέβη εις σύναψιν συμβάσεως πωλήσεως ή ενοικιάσεως του ακινήτου ή έλαβεν οιαδήποτε άλλα μέτρα ως αποτέλεσμα των οποίων ο ιδιοκτήτης, κατά την γνώμην του Δικαστηρίου, θα υφίστατο σοβαράν ζημίαν εάν δεν απέκτα την κατοχήν του ακινήτου·
ιγ) σε περίπτωση, που προκύπτει από τις διατάξεις οποιουδήποτε νόμου ή κανονισμών, οι οποίοι εφαρμόζονται από την Κυβέρνηση της Κυπριακής Δημοκρατίας για την παραχώρηση ενοικίασης κατοικίας που ανήκει σ' αυτή, ή σε περίπτωση που εύλογα εξάγεται από τις περιστάσεις της παραχώρησης ενοικίασης κατοικίας που ανήκει στην Κυβέρνηση ή από τις πρόνοιες του ενοικιαστηρίου εγγράφου, ότι η ενοικίαση έγινε για εξυπηρέτηση δημόσιου σκοπού ο οποίος συναρτάται με την ιδιότητα του ενοικιαστή ως υπαλλήλου ή αξιωματούχου της Κυβέρνησης ή ως προσώπου που ικανοποιούσε κατ' εκείνο το χρόνο καθορισμένα σε νόμο ή κανονισμούς κριτήρια, και ο παύει για οποιοδήποτε λόγο μετά την ημερομηνία έναρξης της ισχύος του περί Ενοικιοστασίου (Τροποποιητικού) Νόμου του 2002, να έχει την εν λόγω ιδιότητα ή να ικανοποιεί τα εν λόγω κριτήρια.
2. Σε όσες περιπτώσεις δεν απαιτείται από το άρθρο αυτό άλλη γραπτή προειδοποίηση για έξωση, ο ιδιοκτήτης οφείλει να επιδώσει στον ενοικιαστή γραπτή προειδοποίηση έναν τουλάχιστο μήνα προηγουμένως, χωρίς αυτό να επηρεάζει τις εκκρεμούσες ενώπιον του δικαστηρίου υποθέσεις από της δημοσίευσης του περί Ενοικιοστασίου (Τροποποιητικός) Νόμος του 1995.
3. Οι εκκρεμούσες ενώπιον του Δικαστηρίου ή άλλου πρωτοβάθμιου Δικαστηρίου διαδικασίες εξώσεως, κατά την ημέρα δημοσίευσης στην Επίσημη Εφημερίδα της Δημοκρατίας του περί Ενοικιοστασίου (Τροποποιητικού) Νόμου του 1995, εκδικάζονται βάσει του Νόμου αυτού με εξαίρεση των διατάξεων του προηγούμενου εδαφίου .
4. Η γραπτή προειδοποίηση που αποστέλλεται σύμφωνα με τις διατάξεις της παραγράφου
α) του εδαφίου του παρόντος άρθρου θεωρείται και ως κατάλληλη ειδοποίηση που τερματίζει αυτόματα τη σύμβαση ενοικίασης, χωρίς αυτό να επηρεάζει, κατά την ημερομηνία έναρξης της ισχύος του περί Ενοικιοστασίου (Τροποποιητικού) Νόμου του 2007, τις εκκρεμούσες ενώπιον του Δικαστηρίου ή ενώπιον οποιουδήποτε επαρχιακού δικαστηρίου υποθέσεις.
5. Το , εκδίδον απόφασιν ή διάταγμα δυνάμει των παραγράφων (α), , , , , , , , , (ι), και
ιβ) του άρθρου τούτου, δύναται, τηρουμένου του όρου ότι ο θα πληρώση παν ποσόν το οποίον νομίμως οφείλεται ή δυνατόν να καταστή οφειλόμενον υπ’ αυτού, να αναστείλη την εκτέλεσιν της αποφάσεως ή του διατάγματος ή να αναβάλη την ημερομηνίαν κατοχής διά τοιαύτην περίοδον μη υπερβαίνουσαν το εν έτος, εκτός εάν οι διάδικοι άλλως ήθελον συμφωνήσει, και υπό την επιφύλαξιν τοιούτων όρων οίους το ήθελε θεωρήσει καταλλήλους.
Οι πληροφορίες έχουν ενημερωτικό χαρακτήρα και δεν αποτελούν νομική συμβουλή. Ελέγχετε την πρωτογενή πηγή και απευθυνθείτε σε δικηγόρο εάν χρειάζεται.