Ο περί Εταιρειών Νόμος
Διάθεση ποσών υπέρ το άρτιο που εισπράττονται κατά την έκδοση μετοχών
Πρωτογενής πηγή · 2026-09-17
▶Εμφάνιση περίληψηςΑπόκρυψη περίληψης
Εν συντομία
Όταν μια εκδίδει μετοχές σε τιμή μεγαλύτερη από την ονομαστική τους αξία (δηλαδή «υπέρ το άρτιο»), εισπράττει ένα επιπλέον χρηματικό ποσό ή άλλη αξία. Το κείμενο ρυθμίζει τον τρόπο με τον οποίο η οφείλει να διαχειρίζεται και να χρησιμοποιεί αυτό το επιπλέον ποσό (την υπεραξία) που προκύπτει από την έκδοση των μετοχών.
Τι ορίζει ο νόμος
- Δημιουργία ειδικού λογαριασμού: Το επιπλέον ποσό που εισπράττεται από την έκδοση μετοχών υπέρ το άρτιο πρέπει υποχρεωτικά να μεταφέρεται σε έναν ειδικό λογαριασμό, ο οποίος ονομάζεται «λογαριασμός από υπεραξία μετοχών».
- Προστασία του κεφαλαίου: Ο λογαριασμός αυτός αντιμετωπίζεται νομικά όπως το πληρωμένο μετοχικό κεφάλαιο της εταιρείας. Αυτό σημαίνει ότι για τη μείωσή του εφαρμόζονται οι αυστηροί κανόνες που ισχύουν για τη μείωση του μετοχικού κεφαλαίου.
- Επιτρεπόμενες χρήσεις: Κατά παρέκκλιση από τον γενικό κανόνα, η μπορεί να χρησιμοποιήσει τα χρήματα αυτού του λογαριασμού αποκλειστικά για τους εξής σκοπούς:
- Για την έκδοση δωρεάν μετοχών (χαριστικών μετοχών) προς τα μέλη της εταιρείας.
- Για τη διαγραφή των προκαταρκτικών εξόδων ίδρυσης της εταιρείας.
- Για τη διαγραφή εξόδων, προμηθειών ή εκπτώσεων που δόθηκαν για την έκδοση μετοχών ή χρεωστικών ομολόγων της εταιρείας.
- Για την κάλυψη του πρόσθετου ποσού (υπέρ το άρτιο) που πρέπει να πληρωθεί κατά την εξαγορά προνομιούχων μετοχών ή χρεωστικών ομολόγων της εταιρείας.
- Αναδρομική ισχύς: Οι κανόνες αυτοί ισχύουν και για μετοχές που εκδόθηκαν υπέρ το άρτιο πριν από την έναρξη ισχύος του συγκεκριμένου Νόμου, με εξαίρεση τα ποσά που είχαν ήδη διατεθεί με τρόπο που δεν επιτρέπει πλέον τον εντοπισμό τους ως ξεχωριστό αποθεματικό της εταιρείας.
Στην πράξη
Αν είστε ιδιοκτήτης, μέτοχος ή διαχειριστής εταιρείας στην Κύπρο:
- Περιορισμός στη χρήση των χρημάτων: Δεν μπορείτε να χρησιμοποιήσετε τα χρήματα που προέρχονται από την υπεραξία των μετοχών για οποιοδήποτε σκοπό (π.χ. για καθημερινά έξοδα ή ελεύθερη διανομή), παρά μόνο για τις συγκεκριμένες χρήσεις που επιτρέπει ρητά ο νόμος.
- Λογιστική συμμόρφωση: Πρέπει να διασφαλίσετε ότι το λογιστήριο της εταιρείας τηρεί ξεχωριστό «λογαριασμό από υπεραξία μετοχών» και ότι τυχόν μείωση αυτού του λογαριασμού γίνεται μόνο ακολουθώντας τις νόμιμες διαδικασίες μείωσης κεφαλαίου, εκτός αν πρόκειται για τις εξαιρέσεις που αναφέρονται παραπάνω.
▶Εμφάνιση πλήρους κειμένουΑπόκρυψη πλήρους κειμένου
1. Όταν εκδίδει μετοχές υπέρ το άρτιο είτε σε μετρητά είτε διαφορετικά, ποσό ίσο με το σύνολο ή την αξία των ποσών υπέρ το άρτιο πάνω σε αυτές τις μετοχές μεταφέρεται στο λογαριασμό που ονομάζεται “λογαριασμός από υπεραξία μετοχών”, και οι διατάξεις του Νόμου αυτού που αφορούν τη μείωση του μετοχικού κεφαλαίου εταιρείας, εφαρμόζονται εκτός όπως προβλέπεται στο άρθρο αυτό, ωσάν ο λογαριασμός από υπεραξία μετοχών ήταν πληρωμένο μετοχικό κεφάλαιο της εταιρείας.
2. Ανεξάρτητα από οτιδήποτε περιλαμβάνεται στο εδάφιο , ο λογαριασμός από υπεραξία μετοχών, δύναται να διατεθεί από την για την πληρωμή μη εκδομένων μετοχών της εταιρείας που θα εκδοθούν ως πλήρως πληρωμένες χαριστικές μετοχές σε μέλη της εταιρείας για διαγραφή -
α) των προκαταρκτικών εξόδων της εταιρείας ή
β) των εξόδων, ή της προμήθειας που πληρώθηκε ή της έκπτωσης που επιτράπηκε σε οποιαδήποτε έκδοση μετοχών ή χρεωστικών ομολόγων της εταιρείας ή για διάθεση των ποσών των πληρωτέων υπέρ το άρτιο κατά την εξαγορά εξαγοράσιμων προνομιούχων μετοχών ή χρεωστικών ομολόγων εταιρείας.
3. Όταν έχει εκδώσει μετοχές υπέρ το άρτιο πριν από την έναρξη της ισχύος του παρόντος Νόμου, το άρθρο αυτό εφαρμόζεται ωσάν να είχαν εκδοθεί οι μετοχές μετά την έναρξη της ισχύος του παρόντος Νόμου: Νοείται ότι οποιοδήποτε μέρος των υπέρ το άρτιο ποσών που διατέθηκε με τον τρόπο αυτό ώστε να μη δύναται κατά την έναρξη της ισχύος του παρόντος Νόμου να αναγνωρίζεται ως ξεχωριστό μέρος των αποθεματικών της εταιρείας με την έννοια του Όγδοου Παραρτήματος, δεν θα λαμβάνεται υπόψη κατά τον καθορισμό του ποσού που θα περιληφθεί στο λογαριασμό από την υπεραξία μετοχών.
Οι πληροφορίες έχουν ενημερωτικό χαρακτήρα και δεν αποτελούν νομική συμβουλή. Ελέγχετε την πρωτογενή πηγή και απευθυνθείτε σε δικηγόρο εάν χρειάζεται.