Ο περί Ακίνητης Ιδιοκτησίας (Διακατοχή, Εγγραφή και Εκτίμηση) Νόμος
Δικαιώματα διόδου, κτλ. επί ακίνητης ιδιοκτησίας άλλου
Τροποποιήσεις: 41(Ι)/2015
Πρωτογενής πηγή · 2026-09-17
▶Εμφάνιση περίληψηςΑπόκρυψη περίληψης
Εν συντομία
Συχνά προκύπτει η ανάγκη να χρησιμοποιήσει κάποιος την ακίνητη ιδιοκτησία ενός άλλου προσώπου, για παράδειγμα για να περάσει μέσα από ένα ξένο οικόπεδο (δικαίωμα διόδου) ή για να έχει κάποιο άλλο παρόμοιο προνόμιο ή δικαίωμα (δουλεία) πάνω σε αυτό. Ωστόσο, η χρήση ξένης περιουσίας δεν μπορεί να γίνεται αυθαίρετα, καθώς ο νόμος ορίζει αυστηρές προϋποθέσεις για το πώς αποκτώνται και πώς ασκούνται αυτά τα δικαιώματα.
Τι ορίζει ο νόμος
Σύμφωνα με τη νομοθεσία, κανένα δικαίωμα διόδου, προνόμιο ή άλλη δουλεία δεν αποκτάται πάνω σε ακίνητη ιδιοκτησία άλλου προσώπου, εκτός εάν συντρέχει μία από τις εξής περιπτώσεις:
- Έχει παραχωρηθεί από τον ιδιοκτήτη και η παραχώρηση αυτή έχει καταγραφεί επίσημα στα βιβλία του Επαρχιακού Κτηματολογικού Γραφείου.
- Έχει ασκηθεί αδιάλειπτα για μια συνεχή περίοδο 30 ετών (αυτό δεν ισχύει για κρατική ιδιοκτησία).
- Έχει αναγνωριστεί με απόφαση δικαστηρίου.
- Έχει παραχωρηθεί με φιρμάνι ή άλλο έγκυρο έγγραφο πριν από τις 4 Ιουνίου 1878, το οποίο εφαρμόζεται έκτοτε.
- Έχει αποκτηθεί βάσει συγκεκριμένων προνοιών του νόμου (άρθρο 11Α).
- Έχει δημιουργηθεί μέσω της διαδικασίας αναγκαστικής απαλλοτρίωσης.
- Έχει κρατηθεί (επιφυλαχθεί) γραπτώς από τον ιδιοκτήτη κατά τη μεταβίβαση του ακινήτου (συμπεριλαμβανομένων όρων για τη χρήση, ανάπτυξη ή περιορισμούς του ακινήτου).
- Έχει δημιουργηθεί με απόφαση του Διευθυντή του Κτηματολογίου για να εξασφαλιστεί πέρασμα σε ένα «περίκλειστο» οικόπεδο (δηλαδή οικόπεδο χωρίς πρόσβαση σε δρόμο) που προέκυψε από διαχωρισμό ή διανομή.
Επίσης, απαγορεύεται σε οποιονδήποτε να χρησιμοποιεί ή να ασκεί τέτοια δικαιώματα σε ξένη ιδιοκτησία, εκτός αν τα έχει αποκτήσει με έναν από τους παραπάνω τρόπους, ή αν αυτό επιτρέπεται από κάποιο νόμο, ή αν έχει γραπτή άδεια από τον ίδιο τον ιδιοκτήτη.
Στην πράξη
- Αν χρειάζεστε πέρασμα (δίοδο) από ξένο οικόπεδο: Δεν μπορείτε απλώς να περνάτε από την ξένη περιουσία χωρίς τη γραπτή άδεια του ιδιοκτήτη. Για να κατοχυρώσετε μόνιμα ένα τέτοιο δικαίωμα, θα πρέπει είτε να συμφωνήσετε γραπτώς με τον ιδιοκτήτη και να καταχωρίσετε τη συμφωνία στο Κτηματολόγιο, είτε να εξασφαλίσετε δικαστική απόφαση, είτε (σε περίπτωση περίκλειστου οικοπέδου από διαχωρισμό) να εκδοθεί απόφαση από τον Διευθυντή του Κτηματολογίου.
- Αν χρησιμοποιείτε ξένη γη για πολλά χρόνια: Αν εσείς ή οι προκάτοχοί σας χρησιμοποιείτε ένα πέρασμα συνεχόμενα για τουλάχιστον 30 χρόνια χωρίς διακοπή, ενδέχεται να έχετε αποκτήσει δικαίωμα διόδου, εκτός εάν η γη αυτή ανήκει στο κράτος.
- Αν είστε ιδιοκτήτης ακινήτου: Κανένας δεν μπορεί να απαιτήσει δικαίωμα διέλευσης ή άλλη χρήση της γης σας, εκτός αν έχει εξασφαλίσει γραπτή άδεια από εσάς, ή αν συντρέχει κάποιος από τους συγκεκριμένους νόμιμους λόγους (π.χ. 30ετής χρήση, δικαστική απόφαση ή απαλλοτρίωση).
▶Εμφάνιση πλήρους κειμένουΑπόκρυψη πλήρους κειμένου
1. Κανένα δικαίωμα διόδου ή οποιοδήποτε προνόμιο, ελευθερία, δουλεία, ή οποιοδήποτε άλλο δικαίωμα ή πλεονέκτημα δεν αποκτάται επί της ακίνητης ιδιοκτησίας άλλου εκτός-
α) δυνάμει παραχώρησης από τον κύριο αυτής δεόντως καταχωρισμένης στα βιβλία του Επαρχιακού Κτηματολογικού Γραφείου· ή
β) όπου αυτό έχει ασκηθεί από οποιοδήποτε πρόσωπο ή από εκείνους από τους οποίους αυτός λαμβάνει την αξίωση για πλήρη περίοδο τριάντα ετών αδιάλειπτα: Νοείται ότι οι διατάξεις της παραγράφου αυτής δεν εφαρμόζονται σε οποιαδήποτε ακίνητη ιδιοκτησία η οποία είναι ιδιοκτησία της Δημοκρατίας ή ιδιοκτησία που περιείλθε στη Δημοκρατία· ή
γ) όπου αυτό αναγνωρίστηκε με απόφαση αρμόδιου Δικαστηρίου· ή
δ) όπου αυτό απονεμήθηκε με φιρμάνι ή άλλο έγκυρο έγγραφο που καταρτίστηκε πριν από την 4η Ιουνίου, 1878, το οποίο έτυχε εφαρμογής από το χρόνο της κατάρτισης του· ή
ε) όπου αυτό έχει αποκτηθεί δυνάμει των διατάξεων του άρθρου · ή
στ) όπου αυτό δημιουργήθηκε και αποκτήθηκε δυνάμει των διατάξεων του περί Αναγκαστικής Απαλλοτριώσεως Νόμου του 1962 ή κάθε νόμου που τροποποιεί ή αντικαθιστά αυτόν· ή
ζ) όπου αυτό επιφυλάχθηκε εγγράφως από τον κύριο οποιασδήποτε ακίνητης ιδιοκτησίας με τη μεταβίβαση της ιδιοκτησίας αυτής: Νοείται ότι η προηγούμενη παράγραφος εφαρμόζεται και στην περίπτωση που περιλαμβάνεται οποιαδήποτε πρόνοια που σχετίζεται με τη χρήση ή ανάπτυξη οποιασδήποτε ακίνητης ιδιοκτησίας ή με περιορισμό ως προς τη χρήση ή ανάπτυξη αυτής· ή
η) όπου αυτό δημιουργείται με απόφαση του Διευθυντή για την εξασφάλιση διόδου σε περίκλειστο τεμάχιο, που προέρχεται από διαίρεση και διανομή, στο πλαίσιο της εφαρμογής των διατάξεων των εδαφίων (1), (2) και (3) του άρθρου .
2. Κανένα πρόσωπο δεν ασκεί οποιοδήποτε δικαίωμα διόδου ή οποιοδήποτε προνόμιο, ελευθερία, δουλεία ή οποιοδήποτε άλλο δικαίωμα ή πλεονέκτημα επί της ακίνητης ιδιοκτησίας άλλου εκτός όταν αυτό-
α) αποκτήθηκε όπως προνοείται στο εδάφιο · ή
β) ασκείται δυνάμει των διατάξεων οποιουδήποτε εκάστοτε σε ισχύ νόμου·
γ) ασκείται δυνάμει έγγραφης άδειας από τον κύριο αυτής.
Οι πληροφορίες έχουν ενημερωτικό χαρακτήρα και δεν αποτελούν νομική συμβουλή. Ελέγχετε την πρωτογενή πηγή και απευθυνθείτε σε δικηγόρο εάν χρειάζεται.