Ο περί Ακίνητης Ιδιοκτησίας (Διακατοχή, Εγγραφή και Εκτίμηση) Νόμος
Δικαίωμα επιλογής όταν δέντρα και γη ανήκουν σε διάφορα πρόσωπα
Πρωτογενής πηγή · 2026-09-17
▶Εμφάνιση περίληψηςΑπόκρυψη περίληψης
Εν συντομία
Σε ορισμένες περιπτώσεις στην Κύπρο, η ιδιοκτησία της γης είναι διαχωρισμένη από την ιδιοκτησία των πραγμάτων που βρίσκονται πάνω σε αυτήν. Αυτό σημαίνει ότι η γη ανήκει σε ένα πρόσωπο, αλλά τα δέντρα, τα αμπέλια, τα κτίρια ή άλλες κατασκευές που είναι φυτεμένα ή κτισμένα πάνω της ανήκουν σε κάποιο άλλο πρόσωπο. Όταν ένας από τους δύο ιδιοκτήτες αποφασίσει να πουλήσει το μερίδιό του σε έναν τρίτο αγοραστή, ο νόμος δίνει στον άλλο ιδιοκτήτη το δικαίωμα να αγοράσει εκείνος κατά προτίμηση το μερίδιο αυτό.
Τι ορίζει ο νόμος
Όταν υποβάλλεται δήλωση πώλησης στο Επαρχιακό Κτηματολογικό Γραφείο για τη μεταβίβαση ενός τέτοιου μεριδίου, η διαδικασία δεν ολοκληρώνεται αμέσως. Για να εγκριθεί η μεταβίβαση, πρέπει να ισχύει ένα από τα εξής εντός 60 ημερών από τη δήλωση:
- Απόδειξη μη ενδιαφέροντος: Ο πωλητής πρέπει να αποδείξει στον Διευθυντή του Κτηματολογίου ότι ο άλλος ιδιοκτήτης δεν επιθυμεί να αγοράσει το μερίδιο στην τιμή πώλησης.
- Δημοσιοποίηση της πώλησης: Ο υποψήφιος αγοραστής πρέπει να δημοσιεύσει την πρόθεση πώλησης σε εφημερίδα (όπως ορίσει το Κτηματολόγιο) ή να στείλει γραπτή ειδοποίηση στον άλλο ιδιοκτήτη.
Από τη στιγμή της δημοσίευσης ή της ειδοποίησης, ο άλλος ιδιοκτήτης έχει δικαίωμα εντός 30 ημερών να καταθέσει στο Κτηματολόγιο το ποσό της τιμής πώλησης μαζί με τα τέλη εγγραφής, ώστε να αποκτήσει ο ίδιος το μερίδιο.
Αν υπάρχουν περισσότεροι από ένας συνιδιοκτήτες στο άλλο μέρος της ιδιοκτησίας:
- Αν είναι συνιδιοκτήτες σε εξ αδιαιρέτου μερίδια, το μερίδιο εγγράφεται σε όσους ενήργησαν, ανάλογα με το ποσοστό τους.
- Αν έχουν ξεχωριστή ιδιοκτησία πάνω στη γη, το μερίδιο εγγράφεται σε αυτόν που έχει την ιδιοκτησία με τη μεγαλύτερη αξία (ή μοιράζεται εξίσου αν οι αξίες είναι ίσες).
Αν δεν γίνει καμία ενέργεια μέσα στις 60 ημέρες, η δήλωση πώλησης ακυρώνεται αυτόματα. Επίσης, το Κτηματολόγιο μπορεί να ζητήσει γραπτή δήλωση από τους συμβαλλόμενους για το αν υπάρχουν άλλοι ιδιοκτήτες, και η ψευδής δήλωση τιμωρείται ως ψευδομαρκυρία.
Σημείωση: Η συγκεκριμένη νομοθετική διάταξη είχε ισχύ μέχρι την 31η Δεκεμβρίου 1980.
Στην πράξη
Αν είχατε εμπλακεί σε μια τέτοια αγοραπωλησία κατά την περίοδο ισχύος του νόμου:
- Ως ιδιοκτήτης της γης ή των δέντρων/κτιρίων: Είχατε το δικαίωμα προτίμησης να αγοράσετε το μερίδιο του άλλου προσώπου στην τιμή που συμφώνησε να το πουλήσει, εμποδίζοντας την πώληση σε τρίτους, αρκεί να ενεργούσατε εντός των προθεσμιών.
- Ως πωλητής: Δεν μπορούσατε να μεταβιβάσετε την ιδιοκτησία σας σε τρίτο πρόσωπο, εκτός εάν ενημερώνατε πρώτα τον συνιδιοκτήτη της γης ή των δέντρων/κτιρίων και εκείνος δεν ενδιαφερόταν να αγοράσει.
- Ως υποψήφιος αγοραστής: Η αγορά σας τελούσε υπό την αίρεση ότι ο άλλος ιδιοκτήτης δεν θα ασκούσε το δικαίωμα προτίμησής του. Αν το ασκούσε, τα χρήματα που καταθέσατε θα σας επιστρέφονταν.
▶Εμφάνιση πλήρους κειμένουΑπόκρυψη πλήρους κειμένου
1. Τηρουμένων των διατάξεων του άρθρου , όταν δέντρα, αμπέλια ή άλλα πράγματα ή οικοδομές, ή άλλα κατασκευάσματα ή οικοδομήματα είναι φυτευμένα, φύονται ή ανηγέρθηκαν σε οποιαδήποτε γη που ανήκει σε πρόσωπο άλλο από τον κύριο οποιωνδήποτε τέτοιων δέντρων, αμπελιών, πράγματος, οικοδομής, κατασκευάσματος ή οικοδομήματος και καθένας από τους αναφερόμενους κύριους προέβη σε δήλωση ενώπιον του Επαρχιακού Κτηματολογικού Γραφείου ότι συμφώνησε να πωλήσει το συμφέρον του σε τρίτον, η μεταβίβαση του συμφέροντος δεν εγγράφεται εκτός αν
α) εντός εξήντα ημερών από την ημερομηνία της δήλωσης πώλησης ο που πωλεί το συμφέρον του ικανοποιήσει το Διευθυντή ότι ο άλλος δεν επιθυμεί να αγοράσει το αναφερόμενο συμφέρον στην τιμή που πωλείται· ή
β) ο σκοπούμενος αγοραστής δημοσιεύσει τη σκοπούμενη πώληση αυτού ή φέρει αυτή στη γνώση του άλλου κυρίου όπως προνοείται στο εδάφιο εντός εξήντα ημερών από την ημερομηνία της δήλωσης πώλησης και άλλος δεν αποκτήσει αυτό δυνάμει του άρθρου αυτού.
2. Η σκοπούμενη πώληση δημοσιεύεται σε τέτοιο τύπο και σε τέτοια εφημερίδα ή εφημερίδες όπως ο ήθελε απαιτήσει, ή γνωστοποιείται στον άλλο κύριο με επίδοση σε αυτόν έγγραφης ειδοποίησης σε τέτοιο τύπο όπως ο ήθελε απαιτήσει, και ο του άλλου συμφέροντος δύναται να εγγραφεί γι' αυτό, με την κατάθεση στο Επαρχιακό Κτηματολογικό Γραφείο, εντός τριάντα ημερών από τη δημοσίευση ή την επίδοση της ειδοποίησης της τιμής στην οποία πωλείται το συμφέρον του πωλητή μαζί με το και για το σκοπό αυτό το ποσό που κατατέθηκε με τον τρόπο αυτό καταβάλλεται στο μέρος το οποίο συμμετείχε στη δήλωση πώλησης ως αγοραστής: Νοείται ότι όταν το άλλο αυτό συμφέρον τυγχάνει κυριότητας κατά εξ αδιαιρέτου ιδανικές μερίδες και δύο ή περισσότεροι από τους συγκύριους αυτού ενεργήσουν όπως προνοείται πιο πάνω, ανεξάρτητα ο ένας από τον άλλο, ο εγγράφει το συμφέρον του πωλητή στο όνομα των συγκυρίων οι οποίοι ενέργησαν με τον τρόπο αυτό, σύμφωνα με την αναλογία που έχουν οι μερίδες αυτών μεταξύ τους· και ο μετά από αυτά επιφέρει τις κατάλληλες αναπροσαρμογές και επιστροφές των ποσών που κατατέθηκαν στα πρόσωπα που δικαιούνται σε αυτά: Νοείται περαιτέρω ότι όταν υπάρχουν συμφέροντα που τυγχάνουν κυριότητας ξεχωριστά επί ακίνητης ιδιοκτησίας που βρίσκεται σε οποιαδήποτε γη η οποία δηλώθηκε ότι πωλείται, και δύο ή περισσότεροι από τους κυρίους των συμφερόντων αυτών τα οποία τυγχάνουν κυριότητας ξεχωριστά ενεργήσουν όπως αναφέρεται πιο πάνω ανεξάρτητα ο ένας από τον άλλο, ο μεριμνά ώστε να υπολογιστεί η αξία των συμφερόντων των κυρίων που ενέργησαν με τον τρόπο αυτό και εγγράφει τη γη του πωλητή στο όνομα του κυρίου του οποίου το συμφέρον έχει τη μέγιστη αξία, και όταν τα συμφέροντα δύο ή περισσότερων κυρίων οι οποίοι ενέργησαν με τον τρόπο αυτό είναι ίσης μέγιστης αξίας, εγγράφει τη γη του πωλητή στο όνομα των αναφερόμενων κυρίων κατά ίσες μερίδες· και αυτός μετά από αυτά, επιφέρει τις κατάλληλες αναπροσαρμογές και επιστροφές των ποσών που κατατέθηκαν στα πρόσωπα που δικαιούνται σε αυτά.
3. Αν η ενέργεια που απαιτείται από την παράγραφο
α) ή ανάλογα με την περίπτωση από την παράγραφο
β) του εδαφίου δεν ληφθεί και δεν προσαχθεί στο Διευθυντή απόδειξη γι' αυτή, εντός της προβλεπόμενης προθεσμίας των εξήντα ημερών από την ημερομηνία της δήλωσης πώλησης, η δήλωση ακυρώνεται από το Διευθυντή και θεωρείται ότι δεν έγινε, επίσης δίνεται στον πωλητή και στο πρόσωπο που φαίνεται στη δήλωση ως σκοπούμενος αγοραστής γνωστοποίηση της ακύρωσης από το Διευθυντή.
4. Προτού ο εγγράψει τη μεταβίβαση συμφέροντος που δηλώθηκε προς πώληση, δύναται να απαιτήσει από το πρόσωπο που πωλεί το συμφέρον αυτό και από το σκοπούμενο αγοραστή αυτού να δηλώσουν εγγράφως κατά πόσο οποιοδήποτε άλλο συμφέρον που ανήκει σε τρίτο μέρος σχετίζεται με το συμφέρον που συμφωνήθηκε προς πώληση· και οποιοδήποτε πρόσωπο το οποίο εν γνώσει του και με δόλια πρόθεση προβαίνει σε ψευδή κατάθεση ή συντελεί στο να γίνει ψευδής κατάθεση στη δήλωση αυτή τιμωρείται με τον ίδιο τρόπο όπως αν είχε δώσει ψευδή μαρτυρία σε οποιαδήποτε δικαστική διαδικασία.
5. Για τους σκοπούς του άρθρου αυτού "γη" περιλαμβάνει δέντρα, αμπέλια ή άλλα πράγματα ή οικοδομές ή άλλα κατασκευάσματα ή οικοδομήματα, που φυτεύτηκαν, φύονται ή ανεγέρθηκαν σε οποιαδήποτε γη και ανήκουν στον κύριο της γης αυτής: "άλλος ", " του άλλου συμφέροντος" και κάθε άλλος συναφής όρος σημαίνει πρόσωπο το οποίο ήταν του άλλου συμφέροντος κατά την ημερομηνία και ώρα κατά την οποία έγινε η δήλωση πώλησης που αναφέρεται στο εδάφιο .
6. Το άρθρο αυτό θα παραμείνει σε ισχύ μέχρι της 31ης Δεκεμβρίου, 1980 και τότε θα λήξει άνευ επηρεασμού της ισχύος οποιασδήποτε πράξης ή παράλειψης που έγινε δυνάμει του άρθρου αυτού.
Οι πληροφορίες έχουν ενημερωτικό χαρακτήρα και δεν αποτελούν νομική συμβουλή. Ελέγχετε την πρωτογενή πηγή και απευθυνθείτε σε δικηγόρο εάν χρειάζεται.