Ο περί Ακίνητης Ιδιοκτησίας (Διακατοχή, Εγγραφή και Εκτίμηση) Νόμος
Εξουσία αναγκαστικού εκσυγχρονισμού εγγραφής
Τροποποιήσεις: 48(I)/2011, 45(I)/2012
Πρωτογενής πηγή · 2026-09-17
▶Εμφάνιση περίληψηςΑπόκρυψη περίληψης
Εν συντομία
Όταν ένα ακίνητο έχει υποστεί αλλαγές (διαφοροποιήσεις) και ο εγγεγραμμένος ιδιοκτήτης του δεν προχωρά στις απαραίτητες ενέργειες για να επικαιροποιήσει (εκσυγχρονίσει) τον τίτλο ιδιοκτησίας του, δημιουργούνται προβλήματα στην ορθή αποτύπωση της πραγματικότητας στα κτηματολογικά αρχεία. Αυτό επηρεάζει τόσο το δημόσιο συμφέρον όσο και τρίτα πρόσωπα που έχουν έννομο συμφέρον πάνω στο συγκεκριμένο ακίνητο.
Τι ορίζει ο νόμος
Ο του Τμήματος Κτηματολογίου και Χωρομετρίας έχει τη δύναμη να επιβάλει τον αναγκαστικό εκσυγχρονισμό μιας εγγραφής ακινήτου. Αυτό μπορεί να γίνει είτε με δική του πρωτοβουλία (αυτεπάγγελτα) είτε μετά από αίτηση μιας αρμόδιας αρχής ή οποιουδήποτε προσώπου έχει συμφέρον στο ακίνητο (π.χ. αγοραστή που κατέθεσε πωλητήριο έγγραφο, ενυπόθηκου δανειστή).
- Διαίρεση και Διανομή: Ο μπορεί να αποφασίσει τη διαίρεση και διανομή του ακινήτου (μετά από έγκριση της αρμόδιας αρχής), εφόσον υπάρχουν ξεκάθαρα στοιχεία που τις δικαιολογούν. Τέτοια στοιχεία αποτελούν:
- Κατατεθειμένα πωλητήρια έγγραφα ή συμφωνίες αντιπαροχής που συνοδεύονται από συμφωνία διανομής.
- Πωλητήρια έγγραφα όπου προσδιορίζεται το συγκεκριμένο μέρος που πωλείται.
- Αιτήσεις και εγκριθείσες πολεοδομικές άδειες ή άδειες οικοδομής με τα σχέδιά τους.
- Δικαστικά διατάγματα ειδικής εκτέλεσης ή αποφάσεις δικαστηρίου για έκδοση ξεχωριστού τίτλου.
- Η κατοχή του κτήματος, όταν ενισχύεται από κάποιο από τα πιο πάνω έγγραφα.
- Κριτήρια Απόφασης: Για να προχωρήσει στον αναγκαστικό εκσυγχρονισμό, ο συνεκτιμά τον χρόνο που πέρασε από τη διαφοροποίηση του ακινήτου, το μέγεθος/σημασία της αλλαγής και τον αριθμό των επηρεαζόμενων προσώπων.
- Διαδικασία και Προθεσμίες: Ο στέλνει ειδοποίηση στον δικαιούχο, περιγράφοντας το ακίνητο, τους λόγους της απόφασης και τα απαιτούμενα τέλη. Ο ιδιοκτήτης καλείται μέσα σε 60 ημέρες να υποβάλει αίτηση με τα απαραίτητα έγγραφα και σχέδια ή να εξηγήσει γραπτώς γιατί δεν πρέπει να γίνει ο εκσυγχρονισμός.
- Κυρώσεις: Αν ο ιδιοκτήτης δεν συμμορφωθεί ή οι εξηγήσεις του απορριφθούν, ο μπορεί:
- Να προχωρήσει ο ίδιος στον εκσυγχρονισμό της εγγραφής.
- Να επιβάλει διοικητικό πρόστιμο έως €10.000.
- Να επιβάλει επιπλέον διοικητικό πρόστιμο έως €10.000, αν ο ιδιοκτήτης αρνείται ή αμελεί να συνεργαστεί με τη διαδικασία.
- Να καταχωρίσει τα απλήρωτα τέλη ως εμπράγματο βάρος (επιβάρυνση) πάνω στο ακίνητο.
Στην πράξη
- Αν είστε αγοραστής ή δανειστής: Εάν ο ιδιοκτήτης του ακινήτου που σας ενδιαφέρει (ή που αγοράσατε με κατατεθειμένο συμβόλαιο) αποφεύγει να εκσυγχρονίσει τον τίτλο ιδιοκτησίας, έχετε το δικαίωμα να ζητήσετε από το Κτηματολόγιο να ξεκινήσει τη διαδικασία αναγκαστικού εκσυγχρονισμού.
- Αν είστε ο ιδιοκτήτης: Εάν λάβετε σχετική ειδοποίηση από το Κτηματολόγιο, δεν πρέπει να την αγνοήσετε. Έχετε προθεσμία 60 ημερών να ανταποκριθείτε προσκομίζοντας τα ζητούμενα στοιχεία ή να προβάλετε τις αντιρρήσεις σας. Η παράλειψη συμμόρφωσης μπορεί να σας στοιχίσει βαριά διοικητικά πρόστιμα (έως €20.000 συνολικά), ενώ τα τέλη της διαδικασίας θα φορτωθούν ως βάρος (memo) πάνω στην ιδιοκτησία σας.
▶Εμφάνιση πλήρους κειμένουΑπόκρυψη πλήρους κειμένου
1. Όταν ο εγγεγραμμένος ακίνητης ιδιοκτησίας, της οποίας η εγγραφή χρήζει εκσυγχρονισμού, παραλείπει να υποβάλει αίτηση με βάση το άρθρο , ο δύναται να εξαναγκάσει τον εκσυγχρονισμό της εγγραφής, είτε αυτεπάγγελτα, είτε μετά από αίτηση αρμόδιας αρχής, ή προσώπου το οποίο έχει συμφέρον στην ιδιοκτησία, περιλαμβανομένου ενυπόθηκου δανειστή ή αγοραστή ο οποίος έχει καταθέσει το πωλητήριο έγγραφο με βάση τον περί Πώλησης Γαιών (Ειδική Εκτέλεση) Νόμο, όπως αυτός εκάστοτε τροποποιείται ή αντικαθίσταται: Νοείται ότι όπου διενεργείται από το Διευθυντή, μετά από αίτηση οποιουδήποτε ενδιαφερομένου προσώπου ή αρμόδιας αρχής ή αυτεπάγγελτα από το Διευθυντή, εκσυγχρονισμός εγγραφής, ο οποίος περιλαμβάνει διαίρεση και διανομή, ο δύναται να αποφασίζει τη διαίρεση και διανομή, όπου υπάρχουν ικανοποιητικά στοιχεία που την καθιστούν προφανή. Για τη διαίρεση απαιτείται ο να έχει προηγούμενη έγκριση της αρμόδιας αρχής: Νοείται περαιτέρω ότι ικανοποιητικά στοιχεία που καθιστούν προφανή τη διαίρεση ή τη διανομή, όπως προνοείται στην πιο πάνω επιφύλαξη, είναι στοιχεία και πράξεις που πηγάζουν μέσα από-
α) Πωλητήριο έγγραφο που συνοδεύεται από συμφωνία διανομής και έχουν κατατεθεί στο Τμήμα Κτηματολογίου και Χωρομετρίας με βάση τον περί Πώλησης Ακινήτων (Ειδική Εκτέλεση) Νόμο, όπως αυτός εκάστοτε τροποποιείται ή αντικαθίσταται, ή
β) συμφωνία αντιπαροχής που συνοδεύεται από συμφωνία διανομής και έχουν κατατεθεί στο Τμήμα Κτηματολογίου και Χωρομετρίας με βάση τον περί Πώλησης Ακινήτων (Ειδική Εκτέλεση) Νόμο, όπως αυτός εκάστοτε τροποποιείται ή αντικαθίσταται, ή
γ) πωλητήριο έγγραφο, στο οποίο προσδιορίζεται το πωλούμενο μέρος από την ακίνητη ιδιοκτησία, που έχει κατατεθεί στο Τμήμα Κτηματολογίου και Χωρομετρίας με βάση τον περί Πώλησης Ακινήτων (Ειδική Εκτέλεση) Νόμο, όπως αυτός εκάστοτε τροποποιείται ή αντικαθίσταται, ή
δ) αίτηση για χορήγηση πολεοδομικής άδειας που αφορά ολόκληρο ή μέρος ακίνητης ιδιοκτησίας που υποβλήθηκε, με βάση τον περί Πολεοδομίας και Χωροταξίας Νόμο και τους σχετικούς Κανονισμούς, όπως εκάστοτε τροποποιούνται ή αντικαθίστανται, και η εκδοθείσα άδεια συνοδευόμενη από τα εγκεκριμένα με αυτήν σχέδια, ή
ε) αίτηση για έκδοση άδειας που αφορά ολόκληρο ή μέρος ακίνητης ιδιοκτησίας που υποβλήθηκε, με βάση τον περί Ρυθμίσεως Οδών και Οικοδομών Νόμο και τους σχετικούς Κανονισμούς, όπως εκάστοτε τροποποιούνται ή αντικαθίστανται, και η εκδοθείσα άδεια συνοδευμένη από τα εγκεκριμένα με αυτήν σχέδια, ή
στ) διάταγμα Δικαστηρίου με το οποίο διατάσσεται ειδική εκτέλεση σύμβασης, με βάση τον περί Πώλησης Ακινήτων (Ειδική Εκτέλεση) Νόμο, όπως αυτός εκάστοτε τροποποιείται ή αντικαθίσταται, στο οποίο περιέχεται διάταγμα λήψης όλων των αναγκαίων μέτρων και διαβημάτων για τη δημιουργία χωριστής εγγραφής για την επίδικη ακίνητη ιδιοκτησία, ή
ζ) διάταγμα ή απόφαση Δικαστηρίου με το οποίο/την οποία προσδιορίζεται το μέρος της ακίνητης ιδιοκτησίας μαζί με τυχόν περιορισμένη κοινόκτητη ακίνητη ιδιοκτησία ή/και τυχόν μαζί με κοινόκτητη ακίνητη ιδιοκτησία, για το οποίο διατάσσεται ή αποφασίζεται η έκδοση ξεχωριστού τίτλου ιδιοκτησίας, ή
η) κατοχή κτήματος, που ενισχύεται από την ύπαρξη ενός τουλάχιστον από τα στοιχεία που αναφέρονται στις ως άνω παραγράφους (α), (β), (γ), , , και .
2. Με σκοπό να αποφασίσει κατά πόσο θα εξαναγκάσει τον εκσυγχρονισμό της εγγραφής σύμφωνα με το εδάφιο , ο λαμβάνει υπόψη όλους τους σχετικούς παράγοντες, περιλαμβανομένων -
α) του χρόνου που έχει παρέλθει από τη διαφοροποίηση της ιδιοκτησίας·
β) της έκτασης ή σημασίας της διαφοροποίησης· και
γ) του αριθμού των προσώπων που επηρεάζονται από τον εκσυγχρονισμό ή μη εκσυγχρονισμό της εγγραφής.
3. Όταν ο προτίθεται να εξαναγκάσει τον εκσυγχρονισμό οποιασδήποτε εγγραφής δυνάμει του εδαφίου , δίδει ειδοποίηση στο πρόσωπο το οποίο δικαιούται να εγγραφεί, καλώντας αυτό όπως, εντός εξήντα (60) ημερών από την ημερομηνία επίδοσης της ειδοποίησης, υποβάλει αίτηση και προσκομίσει όλα τα αναγκαία έγγραφα, σχέδια και άλλα στοιχεία τα οποία απαιτούνται για τον εκσυγχρονισμό της εγγραφής ή όπως δείξει λόγο γιατί δεν πρέπει να εκσυγχρονισθεί η εγγραφή.
4. Κάθε ειδοποίηση σύμφωνα με το εδάφιο πρέπει να περιλαμβάνει περιγραφή της ακίνητης ιδιοκτησίας και το όνομα του προσώπου που δικαιούται να εγγραφεί, τους λόγους για τους οποίους ο αποφάσισε να εκσυγχρονίσει την εγγραφή και τα τέλη που πρέπει να καταβληθούν.
5. Εάν ιδιοκτήτης που επηρεάζεται από ειδοποίηση που δόθηκε από τον Διευθυντή παραλείψει να συμμορφωθεί με αυτή εντός της περιόδου που αναφέρεται σε αυτή, ή ο λόγος που έχει δηλώσει για τον μη εκσυγχρονισμό της εγγραφής θεωρείται από τον Διευθυντή ως μη επαρκώς δικαιολογημένος, ο -
α) δύναται να προχωρήσει στον εκσυγχρονισμό της εγγραφής και ειδοποιεί σχετικώς τον εν λόγω ιδιοκτήτη, και
β) δύναται να επιβάλει στον ιδιοκτήτη διοικητικό πρόστιμο μέχρι δέκα χιλιάδες ευρώ (€10.000,00): Νοείται ότι, σε περίπτωση που ο ιδιοκτήτης αρνείται ή παραλείπει ή αμελεί να συμμορφωθεί με τις απαιτήσεις της διαδικασίας εκσυγχρονισμού εγγραφής, ο δύναται να επιβάλει, επιπρόσθετα, διοικητικό πρόστιμο μέχρι δέκα χιλιάδες ευρώ (€10.000,00), λαμβάνοντας υπόψη τις πρόνοιες του εδαφίου .
6. Σε περίπτωση που ο ιδιοκτήτης παραλείπει να καταβάλει τα τέλη που περιέχονται σε ειδοποίηση, σύμφωνα με το εδάφιο (4), αυτά αποτελούν επιβάρυνση έναντι της ιδιοκτησίας, όπως προβλέπεται στο άρθρο του περί Κτηματολογικού και Χωρομετρικού Τμήματος (Τέλη και Δικαιώματα) Νόμου, η οποία καταχωρείται στο .
Οι πληροφορίες έχουν ενημερωτικό χαρακτήρα και δεν αποτελούν νομική συμβουλή. Ελέγχετε την πρωτογενή πηγή και απευθυνθείτε σε δικηγόρο εάν χρειάζεται.