Ο περί Ακίνητης Ιδιοκτησίας (Διακατοχή, Εγγραφή και Εκτίμηση) Νόμος
Αναγκαστική απόκτηση όταν αναπροσαρμογή είναι αδύνατη
Πρωτογενής πηγή · 2026-09-17
▶Εμφάνιση περίληψηςΑπόκρυψη περίληψης
Εν συντομία
Σε ορισμένες περιπτώσεις στην Κύπρο, η ιδιοκτησία της γης είναι διαχωρισμένη από την ιδιοκτησία των όσων βρίσκονται πάνω σε αυτήν. Για παράδειγμα, η γη μπορεί να ανήκει σε ένα άτομο, αλλά τα δέντρα, τα αμπέλια ή τα κτίρια που είναι χτισμένα πάνω της να ανήκουν νόμιμα σε κάποιο άλλο πρόσωπο.
Όταν ο του Κτηματολογίου κρίνει ότι είναι αδύνατο να γίνει αναπροσαρμογή (διαχωρισμός ή τακτοποίηση) της ιδιοκτησίας με βάση άλλες διαδικασίες, δημιουργείται μια εκκρεμότητα. Ο νόμος δίνει λύση σε αυτό το πρόβλημα επιτρέποντας σε μία από τις δύο πλευρές να εξαγοράσει αναγκαστικά την ιδιοκτησία της άλλης, ανάλογα με το ποια έχει τη μεγαλύτερη αξία.
Τι ορίζει ο νόμος
Ο νόμος καθορίζει ποιος δικαιούται να αποκτήσει αναγκαστικά την ιδιοκτησία του άλλου και με ποιες προϋποθέσεις:
- Αν η γη αξίζει περισσότερο: Ο εγγεγραμμένος ιδιοκτήτης της γης έχει το δικαίωμα να εξαγοράσει αναγκαστικά τα δέντρα, τα αμπέλια ή τα κτίρια που ανήκουν στον άλλον, πληρώνοντας την αξία τους.
- Αν τα δέντρα/κτίρια αξίζουν περισσότερο: Ο εγγεγραμμένος ιδιοκτήτης των δέντρων, αμπελιών ή κτιρίων έχει το δικαίωμα να εξαγοράσει αναγκαστικά τη γη, πληρώνοντας την αξία της.
- Συνιδιοκτησία (Μερίδια): Αν η γη ή τα δέντρα/κτίρια ανήκουν σε περισσότερα από ένα άτομα (εξ αδιαιρέτου), το δικαίωμα αυτό μπορεί να ασκηθεί μόνο εάν όλοι οι συνιδιοκτήτες ενεργήσουν μαζί από κοινού. Ο καθένας θα λάβει στο νέο απόκτημα το ίδιο μερίδιο που είχε και πριν.
- Σύγκρουση δικαιωμάτων: Αν υπάρχουν πολλοί διαφορετικοί ιδιοκτήτες δέντρων ή κτιρίων πάνω στην ίδια γη και θέλουν να την αγοράσουν ξεχωριστά, προτιμάται εκείνος που έχει την ιδιοκτησία με τη μεγαλύτερη αξία. Αν οι αξίες είναι ίσες, αποκτούν τη γη σε ίσα μερίδια.
- Υπολογισμός της αξίας: Η αξία της ιδιοκτησίας υπολογίζεται από τον Διευθυντή του Κτηματολογίου με τη βοήθεια του Κοινοτάρχη της περιοχής. Αν ο Κοινοτάρχης δεν συνεργαστεί, ο υπολογισμός του Διευθυντή παραμένει έγκυρος. Στη συνέχεια, ο ενημερώνει γραπτώς όλους τους επηρεαζόμενους.
Στην πράξη
Αν βρίσκεστε σε αυτή την κατάσταση, είτε ως ιδιοκτήτης της γης είτε ως ιδιοκτήτης των δέντρων/κτιρίων που βρίσκονται σε ξένη γη:
- Δυνατότητα πλήρους κυριότητας: Μπορείτε να λύσετε οριστικά το πρόβλημα της συνύπαρξης δύο ιδιοκτητών στο ίδιο ακίνητο, αποκτώντας το μερίδιο του άλλου, αρκεί η δική σας ιδιοκτησία να έχει μεγαλύτερη αξία από τη δική του.
- Καθορισμός τιμής: Δεν μπορείτε να ορίσετε την τιμή μόνοι σας ούτε να την επιβάλει αυθαίρετα ο άλλος ιδιοκτήτης. Η αξία θα υπολογιστεί επίσημα από το Κτηματολόγιο (με τη συμβολή του Κοινοτάρχη).
- Επίσημη ενημέρωση: Θα λάβετε επίσημη ειδοποίηση από το Κτηματολόγιο μόλις ολοκληρωθεί ο υπολογισμός της αξίας, ώστε να γνωρίζετε το ποσό που πρέπει να καταβληθεί για την αναγκαστική απόκτηση.
- Συνεργασία με συνιδιοκτήτες: Αν το μερίδιό σας είναι εξ αδιαιρέτου, θα πρέπει να συμφωνήσετε και να δράσετε από κοινού με τους υπόλοιπους συνιδιοκτήτες σας για να προχωρήσει η διαδικασία.
▶Εμφάνιση πλήρους κειμένουΑπόκρυψη πλήρους κειμένου
1. Όταν πάνω σε οποιαδήποτε γη υπάρχουν δέντρα, αμπέλια, οικοδομές ή άλλα κατασκευάσματα ή οικοδομήματα που ανήκουν σε πρόσωπο άλλο από τον κύριο της γης, και ο θεωρεί αδύνατη τη διενέργεια αναπροσαρμογής δυνάμει των διατάξεων του άρθρου , ισχύουν οι ακόλουθες διατάξεις, δηλαδή-
α) ο της γης αυτής δύναται, αν αυτή είναι εγγεγραμμένη στο όνομα του, και αν η υπολογιζόμενη αξία της γης αυτής ή η υπολογιζόμενη συνολική αξία της γης αυτής και οποιωνδήποτε δέντρων, αμπελιών, οικοδομών ή άλλων κατασκευασμάτων ή οικοδομημάτων πάνω σε αυτή που ανήκουν στον κύριο της γης είναι μεγαλύτερη της υπολογιζόμενης αξίας των δέντρων, αμπελιών, οικοδομών ή άλλων οικοδομημάτων που ανήκουν στο άλλο πρόσωπο, να αποκτήσει αυτά αναγκαστικά με την καταβολή στον κύριο τους της αξίας αυτών: Νοείται ότι όταν η γη τυγχάνει κυριότητας κατ' εξ αδιαιρέτου ιδανικές μερίδες το δικαίωμα που χορηγείται με το παρόν δεν ασκείται εκτός από όλους τους συγκύριους οι οποίοι ενεργούν από κοινού, και τότε μόνο υπό τον όρο ότι καθένας από αυτούς θα λάβει την ίδια μερίδα πάνω στα δέντρα, αμπέλια, οικοδομές ή άλλα κατασκευάσματα ή οικοδομήματα που αποκτούνται δυνάμει του παρόντος με εκείνη η οποία του ανήκει κατά κυριότητα επί της γης: Νοείται επίσης ότι όταν πάνω σε γη υπάρχουν δέντρα, αμπέλια, οικοδομές ή άλλα κατασκευάσματα ή οικοδομήματα που τυγχάνουν κυριότητας ξεχωριστά, το δικαίωμα που χορήγειται με το παρόν στον κύριο της γης δύναται να ασκηθεί από αυτόν σε σχέση με όλα τα δέντρα, αμπέλια, οικοδομές ή άλλα κατασκευάσματα ή οικοδομήματα τα οποία ανήκουν σε ένα ή περισσότερους κυρίους:
β) ο των δέντρων αυτών, αμπελιών, οικοδομών ή άλλων κατασκευασμάτων ή οικοδομημάτων δύναται, αν αυτά είναι εγγεγραμμένα στο όνομα του και αν η υπολογιζόμενη αξία των δέντρων αυτών, αμπελιών, οικοδομών ή άλλων κατασκευασμάτων ή οικοδομημάτων είναι μεγαλύτερη από την υπολογιζόμενη αξία της γης ή από την υπολογιζόμενη συνολική αξία της γης και από οποιαδήποτε δέντρα, αμπέλια, οικοδομές ή άλλα κατασκευάσματα ή οικοδομήματα πάνω σε αυτή τα οποία ανήκουν στον κύριο της γης, να αποκτήσει τη γη αναγκαστικά με την καταβολή στον κύριο αυτής της αξίας της: Νοείται ότι όταν οποιαδήποτε τέτοια δέντρα, αμπέλια, οικοδομές ή άλλα κατασκευάσματα ή οικοδομήματα τυγχάνουν κυριότητας κατ' εξ αδιαιρέτου ιδανικές μερίδες, το δικαίωμα που χορηγείται με το παρόν δεν ασκείται εκτός από όλους του συγκύριους οι οποίοι ενεργούν από κοινού, και τότε μόνο υπό τον όρο ότι καθένας από αυτούς θα λάβει την ίδια μερίδα επί της γης η οποία αποκτάται δυνάμει του παρόντος με εκείνη η οποία του ανήκει κατά κυριότητα πάνω στα δέντρα αυτά, αμπέλια, οικοδομές ή άλλα κατασκευάσματα ή οικοδομήματα: Νοείται επίσης ότι, όταν λόγω του ότι δέντρα, αμπέλια, οικοδομές ή άλλα κατασκευάσματα ή οικοδομήματα τα οποία υπάρχουν σε οποιαδήποτε γη τυγχάνουν κυριότητας ξεχωριστά, δύο ή περισσότερα πρόσωπα επιδιώκουν να αποκτήσουν τη γη αυτή ανεξάρτητα ο ένας από τον άλλο, προτιμάται το πρόσωπο ή τα πρόσωπα του οποίου ή των οποίων τα δέντρα, αμπέλια οικοδομές ή άλλα κατασκευάσματα ή οικοδομήματα υπολογίζονται ότι είναι μεγαλύτερης αξίας ή τα δέντρα, αμπέλια, οικοδομές ή άλλα κατασκευάσματα ή οικοδομήματα τα οποία ανήκουν σε άλλο πρόσωπο ή πρόσωπα που επιδιώκουν να την αποκτήσουν και, όταν δέντρα, αμπέλια, οικοδομές ή άλλα κατασκευάσματα ή οικοδομήματα τα οποία ανήκουν σε άλλο πρόσωπο ή πρόσωπα που επιδιώκουν να αποκτήσουν την ίδια γη, υπολογίζονται ότι είναι ίσης αξίας, η γη αποκτάται από αυτούς κατά ίσες μερίδες.
2. Για τους σκοπούς του άρθρου αυτού η αξία ιδιοκτησίας η οποία πρέπει να υπολογιστεί, υπολογίζεται από το Διευθυντή με τη βοήθεια του κοινοτάρχη του χωριού ή της ενορίας στην οποία βρίσκεται η ιδιοκτησία ή του αντιπροσώπου αυτού, ή όταν τα ενδιαφερόμενα μέρη ανήκουν σε διάφορες κοινότητες καθεμιά από τις οποίες έχει το δικό της κοινοτάρχη, με τη βοήθεια και των δύο κοινοταρχών ή των αντιπροσώπων τους: Νοείται ότι ο υπολογισμός που γίνεται από το Διευθυντή είναι έγκυρος για τους σκοπούς του άρθρου αυτού, ακόμα κι αν οποιοσδήποτε τέτοιος κοινοτάρχης ή αντιπρόσωπος του παραλείψει να βοηθήσει στη διενέργεια του υπολογισμού.
3. Με τη διενέργεια του υπολογισμού δυνάμει των διατάξεων του εδαφίου ο δίνει ειδοποίηση γι' αυτό σε όλα τα πρόσωπα που επηρεάζονται από αυτόν.
4. Οι διαδικασίες δυνάμει του άρθρου αυτού πρέπει να συμφωνούν με τους Κανονισμούς που περιέχονται στον Πρώτο Πίνακα, οι οποίοι δύνανται εκάστοτε να τροποποιούνται από το Υπουργικό Συμβούλιο.
Οι πληροφορίες έχουν ενημερωτικό χαρακτήρα και δεν αποτελούν νομική συμβουλή. Ελέγχετε την πρωτογενή πηγή και απευθυνθείτε σε δικηγόρο εάν χρειάζεται.