Ο περί Ακίνητης Ιδιοκτησίας (Διακατοχή, Εγγραφή και Εκτίμηση) Νόμος
Διαχωρισμός ακίνητης ιδιοκτησίας που κατέχεται κατ' εξ αδιαιρέτου ιδανικές μερίδες
Τροποποιήσεις: 41(Ι)/2015, 42(I)/2019
Πρωτογενής πηγή · 2026-09-17
▶Εμφάνιση περίληψηςΑπόκρυψη περίληψης
Εν συντομία
Όταν ένα ακίνητο (ή περισσότερα ακίνητα) ανήκει σε περισσότερα από ένα άτομα με τη μορφή «εξ αδιαιρέτου ιδανικών μερίδων» (δηλαδή όλοι είναι συνιδιοκτήτες σε όλο το ακίνητο χωρίς να είναι καθορισμένο ποιο συγκεκριμένο κομμάτι ανήκει σε ποιον), συχνά προκύπτει η ανάγκη να μοιραστεί η περιουσία. Σε αυτές τις περιπτώσεις, είναι απαραίτητο να γίνει επίσημος διαχωρισμός, ώστε ο κάθε συνιδιοκτήτης να αποκτήσει το δικό του ξεχωριστό κομμάτι γης ή κτίριο με δικό του τίτλο ιδιοκτησίας.
Τι ορίζει ο νόμος
- Δικαίωμα Αίτησης: Οποιοσδήποτε συνιδιοκτήτης (ή συνιδιοκτήτες που κατέχουν τουλάχιστον το 25% της ιδιοκτησίας υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις) μπορεί να υποβάλει αίτηση στον Διευθυντή του Κτηματολογίου για να γίνει διαχωρισμός και να εγγραφούν τα νέα τεμάχια στους αντίστοιχους δικαιούχους.
- Τρόπος Διαχωρισμού & Κλήρωση: Αν υπάρχουν πολλά τεμάχια, ο διαχωρισμός μπορεί να γίνει είτε για κάθε τεμάχιο χωριστά είτε ως σύνολο, με βάση τη συνολική τους αξία. Ο προσπαθεί να ικανοποιήσει τις επιθυμίες των συνιδιοκτητών. Αν συμφωνούν στον διαχωρισμό αλλά διαφωνούν για το ποιο κομμάτι θα πάρει ο καθένας, η μοιρασιά αποφασίζεται με κλήρωση.
- Προστασία Μόνιμης Κατοικίας: Αν ένα κτίριο χρησιμοποιείται ως μόνιμη κατοικία (για πάνω από 183 ημέρες τον χρόνο) από κάποιον συνιδιοκτήτη, δεν περιλαμβάνεται στον διαχωρισμό χωρίς τη συγκατάθεσή του. Αν δεν υπάρχει συγκατάθεση, ο μπορεί να αποφασίσει τη διαίρεση χωρίς κλήρωση, εφόσον υπάρχουν προφανή στοιχεία που την επιτρέπουν.
- Αδυναμία Ίσης Μοιρασιάς & Αποζημιώσεις: Αν λόγω της φύσης του ακινήτου ή του αριθμού των ιδιοκτητών δεν είναι εφικτό να πάρουν όλοι κομμάτια ίσης αξίας, ο μπορεί:
- Να παραχωρήσει ένα τεμάχιο σε περισσότερους από έναν συνιδιοκτήτες.
- Να διατάξει όσους παίρνουν κομμάτια μεγαλύτερης αξίας να πληρώσουν χρηματική αποζημίωση σε όσους παίρνουν μικρότερης αξίας ή δεν παίρνουν καθόλου κομμάτι.
- Συνέπειες Μη Καταβολής Αποζημίωσης: Όποιος οφείλει αποζημίωση δεν μπορεί να κάνει καμία συναλλαγή (π.χ. πώληση) για το κομμάτι του χωρίς τη συγκατάθεση του δικαιούχου της αποζημίωσης. Αν δεν πληρώσει εντός 42 ημερών από την τελική διαταγή, το Κτηματολόγιο μπορεί να βγάλει το κομμάτι του σε πλειστηριασμό για να εξοφληθεί η αποζημίωση.
- Κάθετος Διαχωρισμός Οικοπέδων: Επιτρέπεται και ο κάθετος διαχωρισμός οικοπέδων ή κτιρίων πάνω σε αυτά, εφόσον το κάθε νέο τεμάχιο μπορεί να χρησιμοποιηθεί αυτόνομα, προσκομιστούν τα απαραίτητα πιστοποιητικά έγκρισης από την και κανένας συνιδιοκτήτης δεν έχει ξανακάνει παρόμοιο διαχωρισμό στο παρελθόν (εκτός αν απέκτησε το μερίδιο από κληρονομιά ή δωρεά στενού συγγενή).
Στην πράξη
- Μπορείτε να ζητήσετε τον διαχωρισμό: Αν έχετε μερίδιο σε ένα συνιδιόκτητο ακίνητο, δεν είστε εγκλωβισμένοι. Μπορείτε να ξεκινήσετε τη διαδικασία στο Κτηματολόγιο για να αποκτήσετε το δικό σας ξεχωριστό κομμάτι.
- Προστατεύεται το σπίτι σας: Αν μένετε μόνιμα σε μια που είναι συνιδιόκτητη, οι άλλοι συνιδιοκτήτες δεν μπορούν να σας αναγκάσουν να τη μοιραστείτε ή να τη χάσετε χωρίς τη συγκατάθεσή σας, εκτός αν ο κρίνει ότι η διαίρεση είναι προφανώς εφικτή και δίκαιη.
- Ενδέχεται να πληρώσετε ή να λάβετε χρήματα: Αν το κομμάτι που θα σας δοθεί αξίζει περισσότερο από το μερίδιο που δικαιούστε, θα πρέπει να αποζημιώσετε τους άλλους. Αντίστοιχα, αν πάρετε μικρότερο ή καθόλου κομμάτι, θα λάβετε χρηματική αποζημίωση.
- Προσοχή στις προθεσμίες πληρωμής: Αν σας επιβληθεί να πληρώσετε αποζημίωση, πρέπει να το κάνετε εντός 42 ημερών. Διαφορετικά, κινδυνεύετε να χάσετε το ακίνητο που σας δόθηκε μέσω αναγκαστικού πλειστηριασμού.
▶Εμφάνιση πλήρους κειμένουΑπόκρυψη πλήρους κειμένου
1. Όταν ακίνητη ιδιοκτησία κατέχεται κατ' εξ αδιαιρέτου ιδανικές μερίδες, ο δύναται νόμιμα με αίτηση οποιουδήποτε από τους συγκύριους, να φροντίσει ώστε να διενεργηθεί διαχωρισμός της ιδιοκτησίας μεταξύ των διάφορων μερών που δικαιούνται σε αυτή και να εγγραφούν τα τεμάχια στα οποία διαχωρίζεται η ιδιοκτησία στο όνομα των προσώπων στα οποία αυτά αντίστοιχα παραχωρούνται.
2. Όταν η ιδιοκτησία προς διαχωρισμό αποτελείται από διάφορα τεμάχια, η ολική αξία όλων των τεμαχίων αυτών λαμβάνεται ως η βάση του διαχωρισμού, και ο διαχωρισμός δύναται να διενεργηθεί είτε με το διαχωρισμό κάθε τεμαχίου ξεχωριστά ή με το διαχωρισμό των τεμαχίων ως συνόλου, όπως κατά τη γνώμη του Διευθυντή, ήθελε είναι προς το καλύτερο συμφέρον όλων των ενδιαφερόμενων προσώπων: Νοείται ότι όταν χρησιμοποιείται ως μόνιμη κατοικία από οποιοδήποτε από τους συγκύριους αυτή δεν περιλαμβάνεται στο διαχωρισμό παρά μόνο με τη συναίνεση του συγκύριου ή των συγκυρίων από τον οποίο ή από τους οποίους χρησιμοποιείται με τον τρόπο αυτό· στην περίπτωση που δεν υπάρξει συναίνεση, ο δύναται να εξετάσει στοιχεία τα οποία καθιστούν προφανή τη διαίρεση ή τη διανομή σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου και να αποφασίσει τη διαίρεση και διανομή της κατοικίας, χωρίς τη διεξαγωγή κλήρου σύμφωνα με τις διατάξεις του εδαφίου , νοουμένου ότι τηρούνται οι λοιπές διατάξεις του παρόντος άρθρου: Νοείται περαιτέρω ότι, όπου είναι πρακτικά αδύνατο λόγω του αριθμού των μερών που έχουν συμφέρον σ’ αυτήν και του αριθμού των τεμαχίων που δύναται να προκύψουν μετά από διαίρεσή τους ή λόγω ουσιωδώς μεγαλύτερης αξίας κάποιας ιδιοκτησίας από την αξία που αναλογεί στους συγκυρίους, ο δύναται να παραχωρήσει τεμάχια σε πέραν του ενός συγκυρίους, κατά ιδανικές μερίδες: Νοείται έτι περαιτέρω ότι, για τους σκοπούς του παρόντος εδαφίου, ο όρος «μόνιμη κατοικία» σημαίνει η οποία κατά τη γνώμη του Διευθυντή χρησιμοποιείται για σκοπούς διαμονής του συγκυρίου ή των συγκυρίων για μία ή περισσότερες περιόδους που υπερβαίνουν στο σύνολο τις εκατόν ογδόντα τρεις (183) ημέρες κατ’ έτος.
3. Κατά τη διενέργεια διαχωρισμού δυνάμει των διατάξεων του άρθρου αυτού ο , στην έκταση που αυτό είναι δυνατό, διανέμει την ιδιοκτησία σύμφωνα με τις επιθυμίες των διάφορων συγκυρίων, και αν οι συγκύριοι, αν και συμφωνούν διαφορετικά στο διαχωρισμό, δεν συμφωνούν ως προς το τεμάχιο ή τα τεμάχια που θα παραχωρηθούν σε καθένα από αυτούς, το ζήτημα τελικά λύεται από το Διευθυντή με κλήρο, και με τη συμπλήρωση της διανομής ο δίνει σε όλα τα πρόσωπα που επηρεάζονται από αυτή γνωστοποίηση για το γεγονός αυτό.
4. Όταν λόγω της φύσης της ιδιοκτησίας που θα διαχωριστεί ή του αριθμού των μερών που έχουν συμφέρον σε αυτή ή για οποιοδήποτε άλλο λόγο, φαίνεται στο Διευθυντή ότι δεν είναι πρακτικά δυνατό να παραχωρήσει τεμάχια αξίας ίσης με αυτή που αντιστοιχεί στις αντίστοιχες μερίδες των συγκυρίων, ο δύναται να διατάξει όπως οι συγκύριοι εκείνοι οι οποίοι λαμβάνουν τεμάχια αξίας μεγαλύτερης από αυτή που αναλογεί σε αυτούς καταβάλουν σε όσους λαμβάνουν τεμάχια μικρότερης αξίας από αυτή που τους αναλογεί ή δεν λαμβάνουν τεμάχιο, τέτοια αποζημίωση ως ο ήθελε αποφασίσει λαμβάνοντας υπόψη τις αντίστοιχες μερίδες αυτών και την αξία την οποία αποδίδει στα τεμάχια.
5. Με την έκδοση διαταγής δυνάμει των διατάξεων του εδαφίου ο δίνει ειδοποίηση γι' αυτό σε όλα τα πρόσωπα που επηρεάζονται από το διαχωρισμό.
6. Αν συγκύριος που διατάχτηκε να καταβάλει αποζημίωση σε άλλο συγκύριο δυνάμει των διατάξεων του άρθρου αυτού, παραλείψει να την καταβάλει εντός σαράντα δύο ημερών από την ημερομηνία της τελικής διαταγής, ο δύναται να θέσει το τεμάχιο ή τα τεμάχια που παραχωρήθηκαν στο συγκύριο που τελεί σε παράλειψη προς πώληση με πλειστηριασμό και να καταβάλει την αποζημίωση αυτή από το προϊόν της πώλησης.
7. Όταν διατάχτηκε η καταβολή αποζημίωσης από συγκύριο δυνάμει των διατάξεων του άρθρου αυτού, ο συγκύριος αυτός δεν δικαιούται να συναλλάσσεται αναφορικά με το τεμάχιο που παραχωρήθηκε σε αυτόν, πριν από την καταβολή της αποζημίωσης που διατάχτηκε παρά μόνο με τη συναίνεση του προσώπου προς το οποίο πρέπει να καταβληθεί η αποζημίωση.
8. Ανεξάρτητα από τις διατάξεις του άρθρου (1), οι διατάξεις του εδαφίου του άρθρου αυτού εφαρμόζονται και για τον κάθετο διαχωρισμό οικοπέδου που προήλθε από διαίρεση γης η οποία έλαβε χώρα σύμφωνα με τις διατάξεις του περί Οδών και Οικοδομών Νόμου καθώς και οποιασδήποτε οικοδομής που βρίσκεται σε τέτοιο οικόπεδο νοουμένου ότι ικανοποιούνται οι ακόλουθες προϋποθέσεις:
α) Ο ικανοποιείται ότι το κάθε χωριστό τεμάχιο που προκύπτει από το διαχωρισμό μπορεί κατάλληλα και άνετα να κατέχεται και καρπώνεται ως χωριστό και αυτοτελές τμήμα·
β) αν η περίπτωση αφορά , ο συγκύριος ο οποίος ζητά το διαχωρισμό προσκομίζει πιστοποιητικό έγκρισης ή πιστοποιητικό έγκρισης με σημειώσεις ή πιστοποιητικό μη εξουσιοδοτημένων εργασιών που εκδίδεται σύμφωνα με τις διατάξεις του περί Οδών και Οικοδομών Νόμου αναφορικά με το τμήμα της οικοδομής το οποίο ο ίδιος κατέχει και καρπώνεται · και
γ) κανένας από τους συγκύριους του οικοπέδου δεν έχει προηγουμένως εγγραφεί ως ιδιοκτήτης άλλου οικοπέδου που διαχωρίστηκε βάσει των διατάξεων του εδαφίου αυτού (εκτός αν η κυριότητα αποκτήθηκε ένεκα κληρονομικής διαδοχής ή δωρεάς συζύγου προς σύζυγο ή δωρεάς από άλλο συγγενή εξ αίματος μέχρι τρίτου βαθμού).
9. Αίτηση για διαχωρισμό δυνάμει του παρόντος άρθρου, η οποία αφορά περιπτώσεις για τις οποίες εφαρμόζονται οι διατάξεις της παραγράφου
α) του εδαφίου (1) του άρθρου , δύναται να κατατεθεί από συγκύριο ή συγκυρίους ο οποίος ή οι οποίοι είναι εγγεγραμμένος ή εγγεγραμμένοι ιδιοκτήτες του είκοσι πέντε τοις εκατό (25%) τουλάχιστο της ακίνητης ιδιοκτησίας και ο προωθεί τη διαδικασία του διαχωρισμού, τηρουμένων των διατάξεων των εδαφίων έως (7) του παρόντος άρθρου, σύμφωνα με το προκαταρκτικό χωρομετρικό σχέδιο και εν συνεχεία με την πολεοδομική άδεια διαίρεσης και τη σχετική άδεια διαχωρισμού δυνάμει των διατάξεων του περί Ρυθμίσεως Οδών και Οικοδομών Νόμου: Νοείται ότι, όταν οιοσδήποτε συγκύριος προσκομίσει διάταγμα Δικαστηρίου ως προς τα έξοδα που καταβλήθηκαν για την εκτέλεση των όρων της αρμόδιας αρχής και για τη διενέργεια των χωριστών εγγραφών, το διάταγμα αποτελεί επιβάρυνση στην ιδιοκτησία που αναλογεί στους συγκυρίους που με βάση το διάταγμα υποχρεούνται στην καταβολή του αναλογούντος σε αυτούς μέρους των εξόδων: Νοείται περαιτέρω ότι, η τοιαύτη επιβάρυνση επενεργεί ως η εγγραφή δικαστικής απόφασης, σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 53 του περί Πολιτικής Δικονομίας Νόμου, όπως αυτός εκάστοτε τροποποιείται ή αντικαθίσταται.
10. Το Υπουργικό Συμβούλιο εκδίδει Κανονισμούς για τη ρύθμιση οποιουδήποτε θέματος το οποίο χρήζει καθορισμού για την καλύτερη εφαρμογή του παρόντος άρθρου και ειδικότερα για τον καθορισμό της διαδικασίας που ακολουθείται για σκοπούς εφαρμογής των διατάξεων αυτού.
Οι πληροφορίες έχουν ενημερωτικό χαρακτήρα και δεν αποτελούν νομική συμβουλή. Ελέγχετε την πρωτογενή πηγή και απευθυνθείτε σε δικηγόρο εάν χρειάζεται.