Ο περί Ακίνητης Ιδιοκτησίας (Διακατοχή, Εγγραφή και Εκτίμηση) Νόμος
Ερμηνεία
Τροποποιήσεις: 150(I)/2007, 27(I)/2010, 155(Ι)/2013, 110(Ι)/2014 +3
Πρωτογενής πηγή · 2026-09-17
▶Εμφάνιση περίληψηςΑπόκρυψη περίληψης
Εν συντομία
Για την ομαλή λειτουργία των συναλλαγών, των δικαστικών διαδικασιών και των καταγραφών στο Κτηματολόγιο, είναι απαραίτητο να υπάρχει απόλυτη σαφήνεια για το τι συνιστά «ακίνητο» και πώς ορίζονται οι βασικοί όροι που σχετίζονται με την ιδιοκτησία γης στην Κύπρο. Χωρίς ακριβείς νομικούς ορισμούς, θα προέκυπταν ασάφειες και διαφωνίες σχετικά με τα δικαιώματα των ιδιοκτητών, τις αρμοδιότητες των αρχών και τις διαδικασίες μεταβίβασης ή υποθήκευσης.
Τι ορίζει ο νόμος
Ο νόμος καθορίζει με ακρίβεια τη σημασία των βασικών όρων που αφορούν την ακίνητη ιδιοκτησία:
- Ακίνητη ιδιοκτησία: Δεν είναι μόνο η γη και τα κτίρια. Περιλαμβάνει δέντρα, φυτά και τους καρπούς τους (πριν κοπούν), πηγές, πηγάδια και δικαιώματα σε νερό, καθώς και δουλείες ή άλλα δικαιώματα που συνδέονται με τη γη. Επίσης, περιλαμβάνει εξ αδιαιρέτου μερίδια, γη που δημιουργείται από επιχωματώσεις στη θάλασσα, καθώς και θαλάσσιους χώρους που κηρύσσονται ως μαρίνες ή χώροι ελλιμενισμού σκαφών αναψυχής και πρόκειται να επιχωθούν.
- Αξία και Αξία Γενικής Εκτίμησης: Ως «αξία» ορίζεται το ποσό που θα απέφερε το ακίνητο σε μια ελεύθερη πώληση μεταξύ πρόθυμου πωλητή και πρόθυμου αγοραστή. Η «αξία γενικής εκτίμησης» είναι το ποσό που προκύπτει από τις επίσημες γενικές εκτιμήσεις ή αναθεωρήσεις και πλησιάζει όσο το δυνατόν περισσότερο την πραγματική αξία.
- (Ιδιοκτήτης): Είναι το πρόσωπο που δικαιούται να εγγραφεί ως ιδιοκτήτης του ακινήτου, ανεξάρτητα από το αν έχει ήδη ολοκληρωθεί η εγγραφή του.
- Εχθρική κατοχή: Η κατοχή ενός ακινήτου από πρόσωπο που δεν έχει σχετικό δικαίωμα, χωρίς τη ρητή ή σιωπηρή συγκατάθεση του νόμιμου δικαιούχου.
- Συναλλαγή: Κάθε εκούσια μεταβίβαση, υποθήκευση ή άλλο εμπράγματο βάρος πάνω σε ακίνητο, το οποίο πρέπει βάσει νόμου να καταχωριστεί στο Κτηματολόγιο.
- Αρμόδιες Αρχές και Δικαστήριο: «» είναι ο του Τμήματος Κτηματολογίου και Χωρομετρίας. «Δικαστήριο» για θέματα ακινήτων είναι το Επαρχιακό Δικαστήριο της επαρχίας όπου βρίσκεται το ακίνητο, ενώ οι διαδικασίες γίνονται στο αντίστοιχο Επαρχιακό Κτηματολογικό Γραφείο.
Παράλληλα, ορίζονται συγκεκριμένα οι έννοιες των αδειοδοτημένων πιστωτικών ιδρυμάτων, των εταιρειών εξαγοράς πιστώσεων, των θρησκευτικών οργανισμών, των κυβερνητικών οικισμών και των συνοικισμών αυτοστέγασης.
Στην πράξη
- Προστασία των δικαιωμάτων σας: Όταν αγοράζετε ή κατέχετε γη, πρέπει να γνωρίζετε ότι η ιδιοκτησία σας επεκτείνεται και σε στοιχεία όπως τα δέντρα, οι πηγές ή συγκεκριμένα δικαιώματα διέλευσης (δουλείες) που είναι συνδεδεμένα με αυτήν.
- Συναλλαγές και Εκτιμήσεις: Για οποιαδήποτε μεταβίβαση ή υποθήκη, η αξία του ακινήτου σας υπολογίζεται με βάση τις συνθήκες της ελεύθερης αγοράς, ενώ οι επίσημες διαδικασίες (όπως η πληρωμή τελών εγγραφής) βασίζονται στις καταγραφές του Κτηματολογίου.
- Επίλυση διαφορών: Εάν προκύψει οποιαδήποτε νομική διαφορά σχετικά με το ακίνητό σας (π.χ. θέματα παράνομης κατοχής ή εγγραφής), αρμόδιο να την εκδικάσει είναι αποκλειστικά το Επαρχιακό Δικαστήριο της περιοχής όπου βρίσκεται το συγκεκριμένο ακίνητο.
▶Εμφάνιση πλήρους κειμένουΑπόκρυψη πλήρους κειμένου
Στο Νόμο αυτό-
- αδειοδοτημένο πιστωτικό ίδρυμα
που αποδίδεται στον όρο αυτό από το άρθρο 2 του περί Εργασιών Πιστωτικών Ιδρυµάτων Νόμου . "ακίνητη ιδιοκτησία" περιλαμβάνει-
α) γη·
β) οικοδομές και άλλα κατασκευάσματα, οικοδομήματα ή προσαρτήματα που είναι στερεά συνδεδεμένα με οποιαδήποτε γη ή με οποιαδήποτε οικοδομή ή άλλο κατασκεύασμα ή οικοδόμημα·
γ) δέντρα, αμπέλια και κάθε άλλο πράγμα που φυτεύτηκε ή που φύεται σε οποιαδήποτε γη καθώς και οποιουσδήποτε καρπούς αυτών πριν από τον αποχωρισμό ·
δ) πηγές, φρέατα, ύδωρ και δικαιώματα σε ύδατα είτε αυτά κατέχονται μαζί με οποιαδήποτε γη είτε ανεξάρτητα από αυτή·
ε) προνόμια, ελευθερίες, δουλείες και οποιαδήποτε άλλα δικαιώματα και πλεονεκτήματα που ανήκουν ή θεωρούνται ότι ανήκουν, σε οποιαδήποτε γη ή οποιαδήποτε οικοδομή ή άλλο κατασκεύασμα ή οικοδόμημα
στ) εξ αδιαιρέτου ιδανική μερίδα ιδιοκτησίας η οποία εκτίθεται πιο πάνω·
ζ) γη που δημιουργείται μετά από επίχωση της θάλασσας·
η) μόνο για σκοπούς εγγραφής ακίνητης ιδιοκτησίας δυνάμει του παρόντος Νόμου ή για τους σκοπούς των διατάξεων του Μέρους IV του παρόντος Νόμου ή για τους σκοπούς του περί Μεταβιβάσεως και Υποθηκεύσεως Ακινήτων Νόμου, θαλάσσιο χώρο, που κηρύσσεται-
i) ως μαρίνα δυνάμει των διατάξεων του περί Ρυθμίσεως Μαρίνων Νόμου, ή
ii) ως χώρος ελλιμενισμού και εξυπηρέτησης σκαφών αναψυχής δυνάμει των διατάξεων του περί Διαχείρισης Χώρων Ελλιμενισμού Σκαφών Αναψυχής Νόμου, ο οποίος πρόκειται να επιχωθεί για τη δημιουργία ξηράς, όπως ο χώρος αυτός εμφαίνεται σε κτηματικό σχέδιο που ετοιμάζεται από το Διευθυντή·
- αναδιάρθρωση
που αποδίδεται στον όρο αυτό από το άρθρο 2 του περί Κτηματολογικού και Χωρομετρικού Τμήματος (Τέλη και Δικαιώµατα) Νόμου . "αξία", σε σχέση με ακίνητη ιδιοκτησία, σημαίνει το ποσό το οποίο η ακίνητη ιδιοκτησία θα μπορούσε να αναμένεται ότι θα αποφέρει αν επωλείτο στην ελεύθερη αγορά από πωλητή που ενεργεί εκούσια σε αγοραστή που ενεργεί εκούσια· "αξία γενικής εκτίμησης" σε σχέση με ακίνητη ιδιοκτησία σημαίνει το ποσό που προκύπτει από τη διενέργεια γενικής εκτίμησης ή επανεκτίμησης ή αναθεώρησης γενικής εκτίμησης, το οποίο είναι όσο το δυνατό πλησιέστερο της αξίας·
- δημόσιος δρόμος
οποιαδήποτε οδό, πλατεία, μονοπάτι, ανοικτό χώρο ή χώρο επί του οποίου το κοινό έχει δικαίωμα διόδου και περιλαμβάνει οποιαδήποτε γη που εκχωρήθηκε από, ή με τη συναίνεση, της αρμόδιας αρχής ως δημόσιος δρόμος·
- Διευθυντής
το Διευθυντή του Τμήματος Κτηματολογίου και Χωρομετρίας και περιλαμβάνει οποιοδήποτε λειτουργό που διορίζεται από το Διευθυντή για όλους ή οποιοδήποτε από τους σκοπούς του Νόμου αυτού είτε γενικά είτε για οποιοδήποτε συγκεκριμένο σκοπό· "το Δικαστήριο", σε σχέση με οποιοδήποτε ζήτημα που αφορά ακίνητη ιδιοκτησία, σημαίνει το Επαρχιακό Δικαστήριο της επαρχίας στην οποία βρίσκεται η ιδιοκτησία αυτή· "εγγεγραμμένος", μαζί με τις γραμματικές παραλλαγές και συγγενείς εκφράσεις του όρου αυτού, σημαίνει καταχωρισμένος στο Κτηματικό Μητρώο που τηρείται δυνάμει των διατάξεων του παρόντος Νόμου, είτε αυτό είναι μηχανογραφημένο είτε είναι χειρόγραφο, και ως ημερομηνία εγγραφής λογίζεται η ημερομηνία κατά την οποία η καταχώρηση προηγείται χρονικά σε οποιοδήποτε από τα δύο Μητρώα· "Επαρχιακό Κτηματολογικό Γραφείο", για ζητήματα που αφορούν ακίνητη ιδιοκτησία, σημαίνει το Επαρχιακό Κτηματολογικό Γραφείο της Επαρχίας στην οποία βρίσκεται η ακίνητη ιδιοκτησία ή οποιοδήποτε άλλο γραφείο ή χώρο που ο Διευθυντής ήθελε, με ανακοίνωση στην Επίσημη Εφημερίδα της Δημοκρατίας, καθορίσει για όλες ή μερικές από τις διατάξεις του παρόντος Νόμου και δύναται να περιλαμβάνει οποιοδήποτε παράρτημα Επαρχιακού Κτηματολογικού Γραφείου που λειτουργεί στην επαρχία αυτού: Νοείται ότι σε παράρτημα διενεργούνται τέτοιες μόνο πράξεις ως ήθελε εκάστοτε εξουσιοδοτηθεί από το Διευθυντή
- εταιρεία εξαγοράς πιστώσεων
που αποδίδεται στον όρο αυτό από το άρθρο 2 του περί Αγοραπωλησίας Πιστωτικών Διευκολύνσεων και για Συναφή Θέµατα Νόμου . "εχθρική κατοχή", μαζί με τις γραμματικές παραλλαγές και συγγενείς εκφράσεις του όρου αυτού, σημαίνει κατοχή από πρόσωπο που δεν δικαιούται σε αυτή, όταν η ρητή ή η εξυπακουόμενη συναίνεση ή άδεια του προσώπου που δικαιούται με τον τρόπο αυτό στην κατοχή αυτή δεν δόθηκε ή λήφθηκε· "θρησκευτικός οργανισμός" περιλαμβάνει θρησκευτικό κατάστημα ή θρησκευτικό ίδρυμα κάθε δόγματος καθώς και οποιοδήποτε θρόνο, εκκλησία, παρεκκλήσι, μονή, τέμενος, τεκκέ, τόπο λατρείας ή συναγωγή·
- Κηδεμόνας
που αποδίδει στον όρο αυτό το άρθρο 2 του περί Τουρκοκυπριακών Περιουσιών (Διαχείριση και Άλλα Θέματα) (Προσωρινές Διατάξεις) Νόμου του 1991·
- Κτηματικό Μητρώο
το Μητρώο που τηρείται δυνάμει των διατάξεων του άρθρου 51 του παρόντος Νόμου και περιλαμβάνει μηχανογραφημένο Μητρώο·
- κυβερνητικός οικισμός
που αποδίδει στον όρο αυτό από τον περί Παροχής Στεγαστικής Βοήθειας σε Εκτοπισθέντες, Παθόντες και άλλα Πρόσωπα Νόμο
- κύριος
το πρόσωπο που δικαιούται να εγγραφεί ως ο κύριος οποιασδήποτε ακίνητης ιδιοκτησίας είτε αυτό είναι εγγεγραμμένο με τον τρόπο αυτό ή όχι·
- πιστωτικό ίδρυμα
που αποδίδεται στον όρο αυτό από τον περί Εργασιών Πιστωτικών Ιδρυμάτων Νόμο, όπως αυτός εκάστοτε τροποποιείται ή αντικαθίσταται· "συναλλαγή", μαζί με τις γραμματικές παραλλαγές και συγγενείς εκφράσεις του όρου αυτού, σε σχέση με ακίνητη ιδιοκτησία, σημαίνει την εκούσια μεταβίβαση ή υποθήκευση ακίνητης ιδιοκτησίας και οποιοδήποτε άλλο εκούσιο εμπράγματο βάρος ή πράξη που επηρεάζει ακίνητη ιδιοκτησία η οποία απαιτείται να διενεργηθεί σε Επαρχιακό Κτηματολογικό Γραφείο από οποιοδήποτε νόμο που εκάστοτε είναι σε ισχύ·
- συνοικισμός αυτοστέγασης
το χώρο στον οποίο η Δημοκρατία έχει προβεί σε διαχωρισμό οικοπέδων για σκοπούς στέγασης δικαιούχων στεγαστικής βοήθειας με βάση τον περί Παροχής Στεγαστικής Βοήθειας σε Εκτοπισθέντες, Παθόντες και άλλα Πρόσωπα Νόμο
- τέλος εγγραφής
το τέλος που πρέπει να πληρωθεί σε σχέση με την εγγραφή τίτλου επί ακίνητης ιδιοκτησίας δυνάμει οποιουδήποτε νόμου που εκάστοτε είναι σε ισχύ
Οι πληροφορίες έχουν ενημερωτικό χαρακτήρα και δεν αποτελούν νομική συμβουλή. Ελέγχετε την πρωτογενή πηγή και απευθυνθείτε σε δικηγόρο εάν χρειάζεται.